اثر مصرف کودهای میکرو بر عملکرد و اجزای عملکرد برنج توده بومی علی کاظمی در استان گیلان

مقدمه: یکی از راهکارهای بهبود امنیت غذایی جمعیت رو به افزایش جهان، افزایش مقدار تولید در واحد سطح می­باشد. مهم­ترین عامل مرتبط با تولید محصول، تغذیه صحیح گیاهان است که نقش به­سزایی در افزایش عملکرد دارد. سیلیسیم و روی در بین عناصر غذایی نقش کلیدی در افزایش رشد و بهبود عملکرد کمی و کیفی گیاهان زراعی بخصوص برنج دارند.مواد و روش ها: این پژوهش با هدف بررسی اثر کودهای میکرو بر صفات کمی و کیفی برنج توده بومی علی­کاظمی در روستای قلعه رودخان شهرستان فومن در استان گیلان در سال ۱۴۰۱ اجرا شد. آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل۱۶ ترکیب تیماری از انواع کودهای میکرو به صورت محلولپاشی و کاربرد در خاک بود. در پایان آزمایش، اجزای عملکرد، عملکرد شلتوک، عملکرد زیستی و شاخص برداشت بررسی شدند.یافته ها: نتایج نشان داد اثر کودهای روی و سیلیسیم بر تمامی صفات مورد مطالعه در سطح احتمال یک درصد معنی­دار شد. کاربرد سیلیکات پودری به­صورت خاک کاربرد بیش­ترین طول خوشه را نشان داد. کودهای حاوی روی و سیلیس همچنین تعداد دانه پوک در خوشه را کاهش دادند. کاربرد تیمارهای کودی تعداد پنجه بارور، تعداد دانه پر، وزن هزاردانه، عملکرد شلتوک، عملکرد زیستی و شاخص برداشت را در مقایسه با شاهد بهبود دادند. عملکرد شلتوک در تیمارهای T۲ (کاربرد سولفات روی در خاک)، T۱۰ (کاربرد سیلیکات پودری در خاک همراه با محلول­پاشی کود حاوی سیلیس)، T۱۳ (کاربرد سولفات روی و سیلیکات پودری در خاک همراه با محلول­پاشی کود حاوی سیلیس) و T۱۶ (محلول­پاشی و مصرف خاک­پاش دو نوع کود) بالاتر از دیگر تیمارها و شاهد بوده و در یک گروه آماری قرار گرفتند. در تیمارهای T۲ (کاربرد سولفات روی در خاک)، T۱۰ (کاربرد سیلیکات پودری در خاک همراه با محلول­پاشی کود حاوی سیلیس) و T۱۶ (محلول­پاشی و مصرف خاک­پاش دو نوع کود) نیز عملکرد زیستی بالاتری را نیز نشان دادند. شاخص برداشت در تمیار T۱۶ (محلول­پاشی و مصرف خاک کاربرد دو نوع کود) بالا بود.نتیجه گیری: تیمارهای T۲ )کاربرد سولفات روی به­صورت خاک­پاش)، T۱۰ )کاربرد سیلیکات پودری به­صورت خاک­پاش همراه با محلول­پاشی کود حاوی سیلیس) و T۱۶ )محلول­پاشی و مصرف خاک­پاش کود روی و سیلیسیم) بالاترین وزن هزاردانه، عملکرد شلتوک و عملکرد زیستی را نشان دادند. بنابراین مصرف کودهای روی و سیلیسیم توانست سبب افزایش اجزای عملکرد و عملکرد دانه برنج توده بومی علی کاظمی شود. پایین بودن میزان عناصر کم­مصرف در غلات و کاهش تنوع غذایی منجر به بروز سوء تغذیه می­گردد که این امر یکی از مشکلات کنونی کشور است.لذا با توجه به اثر عناصر سیلیسیم و روی بر کمیت و کیفیت دانه برنج و توانایی تعدیل اثرات ناشی از تنش­های زیستی و غیرزیستی، استفاده بهینه از آن، ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

برنج ، روی ، سیلیسیم ، شاخص برداشت ، عملکرد