تحلیل و ارزیابی دیدگاه های ساشادینا درباره مهدویت

آموزه مهدویت از بنیادی­ترین باورهای شیعه است که عبدالعزیز ساشادینا از اندیشمندان اسلام­شناس شیعه مقیم غرب، با رویکرد تاریخی به تحلیل آن پرداخته است. این پژوهش با هدف تحلیل، ارزیابی و نقد دیدگاه­های مهدوی ساشادینا و ارزیابی روش­شناختی او نگاشته شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی  انتقادی، نخست روش تاریخی ساشادینا را تحلیل و ارزیابی کرده و سپس دیدگاه­های او را درباره موضوعاتی مانند تکوین نظریه غیبت، تقسیم آن به صغری و کبری، چگونگی تعیین نایب سوم، و نیز هدف از شکل­گیری و پایان یافتن نیابت، با استناد به منابع شیعی مورد نقد و بررسی قرار داده است. رویکرد تاریخی ساشادینا دیدگاه­های او را در مسائل مهدوی تحت تاثیر قرار داده است. ابداعی دانستن تقسیم دو غیبت توسط فقها، تاثیرگذاری عوامل سیاسی و اجتماعی بر تکون آموزه غیبت و دخالت ابوسهل نوبختی در انتصاب نایب سوم، ازجمله دیدگاه­های تاریخی اوست که با دیدگاه شیعه دراین باره سازگاری ندارد. اکتفاکردن به روش تاریخی، در تحلیل و تبیین آموزه­های اعتقادی، کارآمدی ندارد و برای پرهیز از بدفهمی، باید با رویکرد پدیدارشناختی و رجوع به منابع معرفتی همراه شود.

کلیدواژه ها:

مهدویت ، ساشادینا ، روش شناسی تاریخی ، تکامل آموزه های مهدی ، غیبت صغری و کبری ، نواب اربعه ، نهاد نیابت