خوانش انتقادی منظر آیینی سیرجان و ظرفیت های آن در ارتباط با توسعه گردشگری مکان محور

گردشگری آیینی زیرمجموعه دو حوزه گردشگری و منظر آیینی است. برخی از مکان ها واجد آیین های خاص خود هستند که به هویت شهر و جامعه محلی گره خورده است. هدف این مقاله معرفی منظر آیینی شهر سیرجان و ظرفیت سنجی گردشگری آیینی این شهر در تناسب با جامعه محلی و گردشگری منظر است. با مشاهده بافت هسته تاریخی شهر جدید سیرجان و بررسی کانون های آیینی شهر، محدوده اصلی واجد ارزش از نظر آیینی و مسیرهایی که پتانسیل تبدیل شدن به گذرهای آیینی را دارند، مشخص شدند. درنهایت یک نقشه ظرفیت گردشگری منظر آیینی شامل محدوده آیینی، ساختار آیینی و کانون های آیینی تهیه شد که ویژگی های محدوده ای که در سیرجان پتانسیل گردشگری منظر آیینی را دارا هستند نشان می دهد؛ محدوده ای که اهمیت دادن به پتانسیل های منظر آیینی آن، هم در افزایش تعلق جامعه محلی به آیین ها و هم در جذب گردشگر تاثیرگذار است. یافته ها نشان می دهد که متمرکز شدن جریان گردشگری سیرجان بر جاذبه های محدود و مدرن، در کنار توسعه معاصر شهری (توسعه شبکه ای شهر)، باعث نادیده گرفتن پتانسیل های برخاسته از منظر آیینی شده است. پراکندگی کانون های آیینی، از هم گسیختگی ادراکی میان مراکز تاریخی و آیینی و همین طور کاهش خوانایی مسیرهای مرتبط، بارزترین موانع تحقق گردشگری منظر در سیرجان شمرده می شوند. در مقابل، مواردی مانند وجود شبکه ای از حسینیه ها و تکیه ها، استمرار آیین های مذهبی و سنتی و درهم تنیدگی آنها با بستر تاریخی شهر، از مهم ترین ظرفیت های مکانی سیرجان در زمینه توسعه گردشگری منظر آیینی به حساب می آیند.

کلیدواژه ها:

منظر گردشگری ، منظر آیینی ، گردشگری مکان محور ، ظرفیت سنجی گردشگری آیینی