مدل سازی تهدیدات تروریستی اولویت دار علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر داده های GTD

این پژوهش با رویکردی داده محور و تحلیل و مدل سازی تهدیدات تروریستی اولویت دار علیه امنیت ملی ج.ا.ا، تصویری کمی از چشم انداز و الگوهای تهدیدات تروریستی داخلی ایران مبتنی برپایگاه داده جهانی تروریسم (GTD) با استفاده از داده مربوط به رخدادهای تروریستی ثبت شده در نسخه سال ۱۴۰۱ این پایگاه برای ایران در بازه زمانی ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۰ و در تلفیق با تحلیل کیفی برای تفسیر الگوها و ارتباط با مبانی نظری (مانند تهدید ترکیبی و امنیت سازی) ارائه می دهد. با تحلیل خوشه بندی برگرفته از الگوریتم گیروان-نیومن درنرم افزار گفی برای شناسایی الگوهای عملیاتی متمایز، مدلی چندشاخصی برای اولویت بندی تهدیدات بر اساس شش شاخص اصلی عملیاتی شده از داده ی مربوطه توسعه یافته است. نتایج پژوهش، ۵۱۴ رخداد با ۲۱۸۳ شهید و ۳۵۹۷ زخمی را در بازه ۱۳۵۸-۱۴۰۰ نشان داد. روند زمانی، اوج فعالیت در دهه ۱۳۶۰ و افزایش نسبی و تغییر ماهیت تهدیدات پس ازسال ۱۳۸۰ را مشخص می نماید؛ استان های تهران، سیستان و بلوچستان و کردستان به عنوان کانون های اصلی شناسائی گردیده و گروهک های مجاهدین خلق، جیش العدل و حزب دموکرات ایران بیشترین حملات ثبت شده را داشته و عامل تقریبا ۳۵% حملات ناشناس بوده است. بمب گذاری، انفجار و ترور، تاکتیک های غالب و اهداف نظامی و انتظامی، اهداف اصلی بوده اند. در تحلیل خوشه بندی سه الگوی اصلی شرق: قومی-فرقه ای؛ پایتخت: سیاسی-شهری؛ غرب: قومی-نظامی متمایز شد. یافته ها می تواند به عنوان مبنایی علمی برای سیاست گذاری امنیتی پیش نگر در چارچوب مقابله با تهدیدات ترکیبی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

امنیت ملی ، تروریسم ، تحلیل داده محور ، امنیت سازی ، تهدید ترکیبی