تحلیل ساختاری و گفتمانی منظومه قوانین مرتبط با مشارکت اقتصادی زنان در بازار کار ایران

این پژوهش با هدف تحلیل محتوای قوانین مرتبط با زنان، مادران و خانواده در ایران انجام شده است. با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی جهت مند و نقشه برداری سیاستی، جهت گیری های حقوقی و سیاستی قوانین در پنج دسته اصلی شامل «زنان»، «زنان شاغل»، «مادران»، «خانواده محور» و «سایر قوانین» بررسی شده است. یافته ها نشان می دهد که نظام حقوقی ایران در حوزه زنان با چند گفتمان هم زمان مواجه است: گفتمان برابری حقوقی، گفتمان حمایتی جنسیت محور، گفتمان خانواده محور و گفتمان جمعیت محور. وجود این گفتمان ها به ویژه خانواده محوری و توجه به جمعیت، بازتاب ارزش های فرهنگی و الزامات جمعیتی کشور است. با این حال، هم نشینی این گفتمان ها در برخی موارد نیازمند تنظیم و تعادل بخشی است تا هم نقش های خانوادگی زنان تقویت شود و هم فرصت های اجتماعی و شغلی آنان به طور پایدار توسعه یابد. نتایج پژوهش نشان می دهد که ارتقای کارآمدی سیاست های خانواده محور زمانی ممکن است که با توانمندسازی زنان و طراحی حمایت های والدگری همراه شود. بر این اساس پیشنهادهای سیاستی پژوهش شامل تقویت سازوکارهای حمایت از نقش های مادری در کنار حمایت از مشارکت اجتماعی زنان، توسعه حمایت های والدگری و بازنگری در سیاست های اشتغال زنان با رویکرد خانواده دوست و توانمندساز است.

کلیدواژه ها:

مشارکت زنان ، تعارض کار-خانواده ، سیاست های اشتغال ، سیاست های دوستدار خانواده ، تحلیل محتوای قوانین