کیفرزدایی هدفمند در جرایم خانوادگی و اثر آن بر پایداری ازدواج و فرزندآوری

کاهش نرخ باروری و افزایش طلاق در ایران طی دهه های اخیر، به یکی از چالش های اصلی سیاست گذاری عمومی بدل شده است. در حالی که اغلب عوامل اقتصادی، فرهنگی و سبک زندگی در تحلیل این بحران برجسته می شوند، نقش سیاست کیفری در حوزه خانواده کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی فرضیه ای انجام شده است که تغییر رویکرد قانون گذار از مجازات محوری به کیفرزدایی هدفمند در جرایم خانواده محور می تواند به تحکیم بنیان خانواده و افزایش تمایل به فرزندآوری کمک کند. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر داده های ثانویه است و قوانین کیفری ایران، رویه های قضایی، آمارهای رسمی و مطالعات تطبیقی در بازه ده ساله اخیر مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهد که مجازات محوری، به ویژه در قالب حبس و ثبت سابقه کیفری، موجب تشدید تعارضات و افزایش احتمال فروپاشی روابط زناشویی می شود؛ در حالی که نهادهایی مانند میانجیگری، تعلیق تعقیب و جایگزین های حبس، در صورت طراحی هدفمند، می توانند با کاهش تنش و ایجاد امنیت روانی و اقتصادی، زمینه های پایداری ازدواج و تصمیم گیری مثبت درباره فرزندآوری را تقویت کنند. نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت اصلاح سیاست کیفری خانواده برای همسویی با اهداف جمعیتی کشور تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

عدالت ترمیمی ، جرایم خانوادگی ، سیاست جنایی ، فرزندآوری ، کیفرزدایی هدفمند ، پایداری ازدواج