تحلیل و بررسی سیر تحولات مسکن و شهری سازی براساس سیکل های اقتصادسیاسی و بازتاب های آن بر روندهای جمعیتی در دوران معاصر

هدف: نیازهایی همچون خوراک، پوشاک و سرپناه از مهم ترین نیازهای اجتماعی بشر محسوب می شوند. هدف تحقیق حاضر بررسی سیر تاثرگذاری تحولات سیاسی و اقتصادی دوران معاصر بر سیاست های مسکن و روندهای جمعیتی است. روش: این پژوهش با روش اسنادی–تاریخی انجام شده و سیر تحولات مسکن و شهرسازی ایران را در نه دوره تاریخی مورد واکاوی قرار می دهد.یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که سیاست های مسکن و شهرسازی در ایران، در طول یک قرن اخیر، به طور فزاینده ای تابع نوسانات اقتصادسیاسی و تغییرات در ائتلاف های قدرت بوده اند؛ به گونه ای که هر تغییر عمده ی سیاسی یا اقتصادی، مسیر سیاست گذاری مسکن و در پی آن الگوهای مهاجرت، تمرکز جمعیت و اشکال سکونت شهری را دگرگون کرده است. نتیجه گیری: بررسی این روند تاریخی از آغاز پادشاهی رضاشاه از سال ۱۳۰۴ تا امروز بیانگر آن است که مسکن، علاوه بر نقش کالبدی و اقتصادی، نقشی تعیین کننده در تمرکز جمعیت در کلان شهرها، گسترش حاشیه نشینی، تغییر الگوهای توزیع فضایی جمعیت و شکل گیری شیوه های نوین زندگی خانوادگی داشته است. بنابراین نتایج نشان می دهد هر چه به دوران معاصر نزدیک تر می شویم، وابستگی سیاست های مسکن به نوسانات اقتصادسیاسی و تحولات جمعیتی افزایش می یابد و این امر سبب شده است مسئله ی مسکن، هم از نظر اقتصادی و هم از منظر پیامدهای جمعیت شناختی، پیچیده تر و بحرانی تر شود.

کلیدواژه ها:

مسکن ، جمعیت ، مهاجرت ، پهلوی و انقلاب اسلامی