شناسایی و طبقه بندی ابزارهای ارزیابی سلامت سالمندان: یک مرور دامنه ای

مقدمه و هدف: با افزایش سریع جمعیت سالمندان و پیش بینی رسیدن آن به بیش از ۲ میلیارد نفر تا سال ۲۰۵۰، ارزیابی جامع سلامت این گروه سنی اهمیت فزاینده ای دارد. هدف این مرور دامنه ای شناسایی و طبقه بندی ابزارهای معتبر ارزیابی پنج حوزه کلیدی سلامت سالمندان شامل فعالیت بدنی، عملکرد جسمانی، عملکرد اجتماعی، عملکردهای شناختی و عاطفی و بهزیستی بود. روش کار: این مطالعه براساس راهنمای موسسه جوآنا بریگز و چارچوب پیشنهادی آرکسی و اومالی انجام شد و گزارش دهی آن مطابق دستورالعمل پریزما برای مرور دامنه ای بود. جست وجوی نظام مند در پایگاه های اسکوپوس، وب آوساینس، پابمد، ایرانداک و مگیران از سال ۱۹۹۱ تا ژانویه ۲۰۲۵ انجام شد. مطالعات فارسی یا انگلیسی مرتبط با توسعه یا ارزیابی ابزارهای کمی سلامت سالمندان (با حداقل سن ۶۰ سال) وارد بررسی شدند. استخراج داده ها به صورت مستقل توسط دو پژوهشگر انجام گرفت. یافته ها: درمجموع ۷۲ مطالعه واجد شرایط شناسایی شدند. عملکردهای شناختی و عاطفی با ۲۶ ابزار بیشترین فراوانی را داشتند و پس از آن به ترتیب عملکرد جسمانی (۲۲ ابزار)، بهزیستی (۱۱ ابزار)، فعالیت بدنی (۷ ابزار) و عملکرد اجتماعی (۶ ابزار) قرار گرفتند. اکثر مطالعات پایایی را گزارش کرده بودند، اما گزارش دهی روایی محدود بود. نتیجه گیری: این مرور یک نقشه برداری نسبتا جامع از ابزارهای ارزیابی سلامت سالمندان در پنج حوزه کلیدی ارائه می دهد و نشان می دهد اگرچه پایایی اکثر ابزارها گزارش شده است، اما اطلاعات مربوط به روایی، تطبیق فرهنگی و کاربردپذیری بالینی در بسیاری از مطالعات ناکافی است. این شکاف ها بر ضرورت انجام پژوهش های بیشتر برای تقویت شواهد روان سنجی و توسعه ابزارهای مناسب برای زیرگروه های مختلف سالمندان تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

Elderly ، Assessment tools ، Physical activity ، Psychometrics ، Validation studies ، Functional assessment ، سالمندان ، ابزارهای ارزیابی ، فعالیت بدنی ، ویژگی های روان سنجی ، مطالعات اعتبارسنجی ، ارزیابی عملکردی