تحلیل سازه های گفتمانی در مکالمات بازپرس و متهم در پرونده های کیفری ایران از منظر زبان شناسی حقوقی و کاربست آن در آموزش زبان فارسی

این پژوهش با رویکرد زبان شناسی حقوقی، سازه های گفتمانی در مکالمات میان بازپرس و متهم در پرونده های کیفری ایران را تحلیل کرده و یافته های آن را برای ارتقای آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان، به ویژه در چارچوب «فارسی برای اهداف ویژ با تمرکز بر حوزه حقوقی، به کار می گیرد. هدف اصلی، شناسایی الگوهای زبانی و گفتمانی بازجویی های کیفری و تبیین ظرفیت های آموزشی آن ها برای توسعه مهارت های زبانی و ارتباطی زبان آموزان غیرایرانی در حوزه های حقوق، وکالت، قضاوت یا پلیس است. پژوهش کیفی–کمی است و پیکره زبانی آن شامل مکالمات واقعی بازجویی های کیفری است که از طریق بررسی داده های آرشیوی و میدانی گردآوری شده. چارچوب نظری بر مبنای مدل سازه های گفتمان جیمز جی (۲۰۱۱) شامل هفت سازه اهمیت، فعالیت ها، هویت ها، روابط، سیاست ها، ارتباطات و نظام های نشانه ای استوار است. نتایج نشان می دهند که سازه «فعالیت ها» (مانند انکار، پذیرش مشروط) و «هویت ها» (مانند قربانی نمایی) بیشترین بسامد را دارند. بازپرسان بیشتر از «روابط» و «سیاست ها» برای هدایت گفتگو بهره می برند. الگوهای گفتمانی با ویژگی های زبان فارسی مانند غیرمستقیم بودن و لایه های احترام مرتبط هستند. این یافته ها در آموزش فارسی حقوقی اهمیت ویژه ای دارند؛ زیرا نشان می دهند زبان آموزان غیرایرانی باید با لایه های احترام، الگوهای گفتاری غیرمستقیم، سازوکار پرسش گری، و گفتمان اقتدار در زبان فارسی آشنا شوند. کاربردهای آموزشی شامل طراحی درس افزارها و کارگاه های «فارسی حقوقی»، آموزش مهارت شنیدن و درک گفتمان بازجویی، ایجاد سناریوهای شبیه سازی شده برای دانشجویان حقوق و نیروهای پلیس، و توسعه منابع مبتنی بر پیکره برای آموزش واژگان تخصصی و ساختارهای نحوی رسمی است. این پژوهش به ارتقای ارتباطات حقوقی میان فرهنگی و بهبود عدالت زبانی کمک می کند.

کلیدواژه ها:

زبان شناسی حقوقی ، نظام قضایی ، سازه های گفتمانی ، بازپرس ، متهم ، بافت