بررسی تاثیر دو زبانگی بر عملکردهای شناختی مغز

هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر دوزبانگی بر برخی کارکردهای شناختی موثر در فرایند آموزش زبان فارسی، شامل عملکردهای دیداری، حافظه ای، منطقی و محاسباتی، در میان دانش آموزان دختر یک زبانه و دوزبانه است. با توجه به نقش این کارکردها در یادگیری مهارت های زبانی همچون خواندن، نوشتن، درک مطلب و حل مسائل زبانی، این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که دوزبانگی تا چه اندازه می تواند بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی در درس زبان فارسی اثرگذار باشد. برای انجام این امر چهل دانش آموز پایه دوم راهنمایی(۲۰دوزبانه فارس-کرد و۲۰ یک زبانه فارس) مدرسه ام کلثوم  و زینب کبری استان ایلام، شهرستان ایوان، با روش نمونه گیری چندمرحله ای انتخاب شدند. برای سنجش عملکرد دیداری مغز از آزمون استنفورد-بینه و تئودور و سیمون، برای سنجش عملکرد حافظه ای از آزمون استفورد-بینه، برای سنجش عملکرد منطقی از آزمون هوش وکسلر و برای سنجش عملکرد محاسباتی هم از آزمون هوش وکسلر استفاده شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار spss استفاده شد. یافته ها نشان داد بین دانش آموزان یک زبانه و دوزبانه در عملکرد دیداری تفاوت معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که دانش آموزان یک زبانه عملکرد دیداری بهتری نشان دادند. با این حال، در عملکردهای حافظه ای، منطقی و محاسباتی تفاوت معناداری مشاهده نشد. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که دوزبانگی در اغلب کارکردهای شناختی مرتبط با یادگیری زبان فارسی تاثیر منفی یا مثبت معناداری ندارد و تنها در برخی جنبه های دیداری ممکن است تفاوت هایی مشاهده شود. این یافته ها می تواند در برنامه ریزی آموزشی و طراحی روش های تدریس زبان فارسی برای دانش آموزان دوزبانه مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

دوزبانگی ، عملکرد دیداری مغز ، عملکرد حافظه ای مغز ، عملکرد منطقی مغز ، عملکرد محاسباتی مغز