طراحی مدل چانه زنی استراتژیک در تامین منابع مالی با استفاده از نظریه داده بنیاد مورد مطالعه: شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

گسترش وابستگی سازمان ها به منابع مالی بیرونی در کنار پیچیده تر شدن ساختارهای بازارهای مالی، افزایش نوسانات اقتصادی، محدودیت های نهادی و تشدید رقابت میان تامین کنندگان منابع مالی، مسئله چانه زنی استراتژیک در تامین مالی را به یکی از چالش های بنیادین در مدیریت مالی و حکمرانی سازمانی تبدیل کرده است. در بسیاری از سازمان ها، با وجود دسترسی نسبی به ابزارهای تامین مالی، همچنان در زمان مذاکره با نهادهای مالی، عدم تقارن اطلاعاتی، ضعف در موقعیت چانه زنی و وابستگی به منابع محدود موجب افزایش هزینه سرمایه و کاهش اثربخشی تامین مالی می شود؛ امری که بیانگر نبود یک الگوی یکپارچه و چندلایه برای مدیریت تعاملات مالی و چانه زنی در شرایط عدم قطعیت است. بر این اساس، هدف این پژوهش تدوین الگوی چانه زنی استراتژیک در تامین منابع مالی مبتنی بر نظریه داده بنیاد در بستر تعاملات پیچیده مالی و نهادی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس نظریه داده بنیاد انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با ۱۲ نفر از خبرگان حوزه مالی، بانکداری، تامین مالی شرکتی و مدیریت سرمایه گذاری گردآوری گردید. نمونه گیری به صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد. تحلیل داده ها به صورت هم زمان با گردآوری و در قالب سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت گرفت. در مرحله کدگذاری باز، ۲۳۵ کد اولیه استخراج شد که در ادامه در قالب ۳۲ مقوله فرعی و ۱۰ مقوله اصلی سازمان دهی گردید و نهایتا منجر به شکل گیری مدل پارادایمی پژوهش شد. نوآوری اصلی این پژوهش در بازتعریف چانه زنی استراتژیک به عنوان یک پدیده صرفا رفتاری یا مهارتی نیست، بلکه آن را به مثابه یک قابلیت راهبردی و چندلایه معرفی می کند که در بستر تعامل پویا میان ساختارهای مالی، عدم تقارن اطلاعاتی، شبکه روابط نهادی، سازوکارهای تصمیم گیری و شرایط محیطی شکل می گیرد. در این نگاه، چانه زنی نه یک کنش مقطعی، بلکه یک فرآیند پویا و نظام مند است که از هم افزایی میان ظرفیت های مالی سازمان، کیفیت اطلاعات، قدرت شبکه ای و مهارت های مدیریتی پدید می آید و در شرایط عدم قطعیت، امکان بهینه سازی منابع و کاهش هزینه تامین مالی را فراهم می سازد. یافته ها نشان داد که چانه زنی استراتژیک نتیجه هم گرایی نیازهای سرمایه گذاری، ساختار مالی سازمان، شرایط بازارهای مالی، شفافیت اطلاعاتی، اعتماد میان طرفین، مهارت های مدیریتی و راهبردهای مذاکره ای است و پیامد آن کاهش هزینه تامین مالی، افزایش دسترسی به منابع مالی، بهبود عملکرد مالی، ارتقای مزیت رقابتی و افزایش پایداری مالی سازمان می باشد.

کلیدواژه ها:

چانه زنی استراتژیک ، تامین مالی ، عدم تقارن اطلاعاتی ، حکمرانی مالی ، نظریه داده بنیاد