شناسایی و اولویت بندی ریسک های گودبرداری عمیق در شهر تهران با روش معادلات ساختاری

گسترش ساخت وسازهای شهری، محدودیت توسعه مساحت شهر تهران و نیاز به بهره برداری از فضاهای زیرسطحی، موجب افزایش اجرای گودبرداری های عمیق در سال های اخیر شده است. با افزایش عمق گودبرداری، احتمال ناپایداری دیواره ها و بروز خسارات جانی و مالی ناشی از ریزش گود افزایش می یابد؛ از این رو شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر کاهش ریسک این پروژه ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف این پژوهش، شناسایی و رتبه بندی مهم ترین عوامل موثر بر ریسک گودبرداری های عمیق در شهر تهران با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری است. در این راستا، پس از بررسی مطالعات پیشین و شناسایی عوامل اثرگذار، پرسشنامه ای مشتمل بر ۲۷ سوال در قالب هشت گروه ریسک شامل عوامل ژئوتکنیکی، طراحی، مدیریتی، محیطی، اقتصادی، زمانی، قانونی و پایدارسازی تدوین شد. داده های پژوهش از طریق تکمیل پرسشنامه توسط ۱۳۷ نفر از متخصصان و فعالان حوزه ساخت وساز جمع آوری گردید. سپس داده ها با استفاده از نرم افزار لیزرل و روش مدل سازی معادلات ساختاری مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد عامل طراحی بیشترین تاثیر را بر کاهش ریسک و افزایش پایداری گودهای عمیق دارد. پس از آن، عوامل ژئوتکنیکی، زمانی، مدیریتی، محیطی و اقتصادی در رتبه های بعدی قرار گرفتند. همچنین در میان شاخص های مرتبط با طراحی، کیفیت مصالح مورد استفاده در سازه نگهبان مهم ترین عامل موثر بر پایداری گود شناخته شد. یافته های پژوهش بیانگر آن است که تمرکز بر بهبود فرآیند طراحی، کنترل کیفیت مصالح و توجه به شرایط ژئوتکنیکی می تواند نقش موثری در کاهش حوادث ناشی از گودبرداری های عمیق ایفا کند.

کلیدواژه ها:

گودبرداری عمیق ، ریسک ، رتبه بندی ، لیزرل ، مدل سازی معادلات ساختاری ، لیکرت