اثر نوسان دو قطبی هند بر روی شدت نوسان مادن-جولیان در ارتباط با گردش جو ایران و خاورمیانه

دورپیوندها با اثرگذاری بر روی یکدیگر می توانند به وقوع شرایط نابهنجار جوی در منطقه فعالیت و مناطق همجوار تاثیرگذار باشند. در همین راستا و به منظور بررسی اثر نوسان دو قطبی هند بر روی شدت نوسان مادن-جولیان در ارتباط با گردش جو ایران و خاورمیانه از داده های شبکه بندی شده مرکز پیش بینی محیطی/علوم جو(NCEP/NCAR) و برای گردش جو-اقیانوس و از داده های RMM برای شدت شاخص مادن-جولیان بین سال های ۲۰۲۰-۱۹۹۱ استفاده شد. برای درک سازوکار جوی از کمیت های دینامیکی پتانسیل سرعت و بادواگرا بهره گرفته شد. قوی ترین IOD به وقوع پیوسته در سال ۲۰۱۹ بوده که از می تا نوامبر ادامه داشته است. در این دوره در اغلب ماه ها MJO در فازهای ۷ تا ۳ قرار داشته که نشان از فعالیت این سامانه در اقیانوس هند و آفریقا دارد. با استمرار این وضعیت مشاهده شد که ناهنجاری دمای سطح دریا نسبت به میانگین بلندمدت خود به بیش از ۴ درجه سلسیوس رسیده و از سویی کاهش شدیدی در مقدار OLR بر روی آفریقا، هند و جنوب آسیا مشاهده گردید. همبستگی ها نشان داد که مقادیر امگا و OLR در محدوده حاره آسیایی متاثر از تغییر در ناهنجاری دمای سطح دریا بوده که حاکی از ارتباط بالا و معنادار بین دمای سطح اقیانوس هند در بازه زمانی یاد شده با شاخص های معرف بود. نتایج نشان داد که با افزایش دمای سطح اقیانوس هند به شدت از مقدار امگا و طول موج بلند تابشی بر روی ایران کاسته شده که به افزایش جریانات بالاسو بر روی خاورمیانه و ایران منتج شده است.

کلیدواژه ها:

شاخص دو قطبی هند ، شاخص مادن-جولیان ، پتانسیل سرعت و باد واگرا ، بارش ، ایران