دیدگاه دانشیان قم و بغداد درباره شاخصه های عملی غالیان و بازخورد آن در اعتبارسنجی کتابهای «تفسیر الباطن»

حدیث پژوهی عالمان امامیه همچون دیگر فرآورده های اندیشگی، از آموزه های دیگر علوم و حوزه های دانشی، اثر می پذیرد. یکی از عرصه های اثرگذار بر حدیث پژوهی، مسائل فرقه شناسی و کلامی است. در پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی شاخصه های عملی غلات از دیدگاه عالمان مکتب قم و بغداد، به عنوان یکی از اثرگذارترنی مکاتب فگری امامیه در میانه سده سوم تا پنجم، هجری مورد بررسی قرار گرفت. این پژوهش نشان داد که این دو مکتب علی رغم توافق در برشمردن اباحی گری عملی به عنوان شاخصه عملی غلات، قمیان و بغدادیان، درباره بنیان فکری این عملکرد خارجی، یعنی باطنی گری، با هم توافق ندارند. چنین است که از طرفی عالمان قم مکرر از کتابهای تفسیر الباطن نقل می کنند و عالمان بغداد آموزه های آنها را مورد تردید قرار داده و آمیزه ای از حق و باطل می پندارند.درباره بنیان فکری این عملکرد خارجی، یعنی باطنی گری، با هم توافق ندارند. چنین است که از طرفی عالمان قم مکرر از کتابهای تفسیر الباطن نقل می کنند و عالمان بغداد آموزه های آنها را مورد تردید قرار داده و آمیزه ای از حق و باطل می پندارند.

کلیدواژه ها:

غلو ، اباحی گری ، قم ، تفسیر الباطن