اثرگذاری در برابر علیت در تصمیم گیری کارآفرینانه : یک مدل نظری جدید

در حوزه ی کارآفرینی، تصمیم گیری در شرایط عدم قطعیت عمدتا از طریق دو منطق غالب بررسی شده است: علیت و اثرگذاری ( Sarasvathy, ۲۰۰۱; Chandler et al., ۲۰۱۱ ) . منطق علیت بر برنامه ریزی هدف محور و پیش بینی آینده تاکید دارد، در حالی که منطق اثرگذاری بر اقدام مبتنی بر امکانات موجود، انعطاف پذیری و مشارکت ذی نفعان تمرکز می کند. با وجود پیشرفت های نظری و تجربی، بیشتر پژوهش ها این دو منطق را جداگانه یا متضاد در نظر گرفته اند و پرسش های اساسی درباره ی نحوه ی ترکیب، هم زیستی یا گذار میان آن ها ( Reymen et al. ۲۰۱۷) در شرایط پویا همچنان بی پاسخ مانده است . این مقاله یک مدل مفهومی با عنوان اثرگذاری پویا ارائه می دهد که تصمیم گیری کارآفرینانه را نه یک دوگانگی ایستا، بلکه فرآیندی تعاملی و سازگار شونده بازتعریف می کند. بر اساس مرور نظام مند و تحلیل انتقادی پژوهش های پیشین، این مدل شامل سه دسته متغیر کلیدی است: عوامل زمینه ای (سطح عدم قطعیت، منابع در دسترس، تجربه کارآفرین)، سازوکارهای فرایندی (بازنگری تکرارشونده، تعامل با ذی نفعان، انعطاف پذیری راهبردی، مذاکره بر سر اهداف، و پاسخ پذیری سازگارانه به عدم قطعیت) و پیامدهای مورد انتظار (تاب آوری بیشتر، نوآوری، تعهد ذی نفعان، و ظهور فرصت های غیرمنتظره). نوآوری اصلی این پژوهش در ارائه ی یک چارچوب نظری یکپارچه است که توضیح می دهد چگونه منطق های علیت و اثرگذاری می توانند در عمل هم زیستی و تعامل داشته باشند. این مدل با عبور از تفکر دوگانه، به غنای نظریه ی کارآفرینی کمک می کند و بینشی تازه برای آموزش، سیاست گذاری و عمل کارآفرینانه در محیط های نامطمئن فراهم می آورد. در پایان، مقاله محدودیت های رویکرد مفهومی را بیان کرده و مسیرهایی برای پژوهش های تجربی آینده پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری کارآفرینانه ، منطق علیت ، منطق اثرگذاری ، عدم قطعیت ، اثرگذاری پویا