جنگ رسانه ای در اعتراضات ۱۴۰۱: تحلیل تکنیک های بکار رفته از منظر کارشناسان انتظامی و امنیتی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تکنیک های جنگ رسانه ای به کار رفته در اعتراضات ۱۴۰۱ و بررسی تاثیر آن ها بر رفتارها و واکنش های اجتماعی، از منظر کارشناسان انتظامی و امنیتی صورت پذیرفته است. این مطالعه با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) و با بهره گیری از روش تحلیل مضمون برای شناسایی مضامین کیفی و دلفی فازی برای اولویت بندی مضامین، به تحلیل داده ها پرداخته است. در بخش کیفی، تحلیل مصاحبه های عمیق با خبرگان، منجر به شناسایی ۲۰ مقوله کلیدی از ترفندهای جنگ رسانه ای شد. این مقوله ها طیف وسیعی از استراتژی ها، از جمله «نفوذ و انحراف در فضای مجازی»، «جنگ روایت و شخصیت سازی»، «برجسته سازی مشکلات و ناامیدی»، «بی اعتبارسازی و دستکاری اطلاعات»، «تبلیغ و ترویج خشونت» و «هدف گذاری بر جوانان و سلبریتی ها» را در بر می گیرند. در بخش کمی، نتایج دلفی فازی نشان داد که «نفوذ و انحراف در فضای مجازی» با بالاترین میانگین فازی (۶۷/۰)، و به دنبال آن «جنگ روایت و شخصیت سازی»، «برجسته سازی مشکلات و ناامیدی» و «بی اعتبارسازی و دستکاری اطلاعات» (هر سه با ۶۶/۰)، بیشترین تاثیرگذاری را داشته اند. «آموزش و ساخت مواد مخرب» (۵۵/۰) کمترین میانگین را کسب کرد. برای تامین اعتبار داده های کیفی از مثلث سازی داده ها و محاسبه ضریب کاپای کوهن و برای تامین اعتبار داده های کمی نیز اجرای چند مرحله ای دلفی فازی و ضریب توافق بهره گرفته شده است. یافته ها نشان می دهد که تکنیک های جنگ رسانه ای شناسایی شده در این پژوهش، با هدف تاثیرگذاری بر سطوح مختلف (از ادراک فردی تا کنش جمعی) و با بهره گیری از ظرفیت های شبکه های اجتماعی برای ایجاد، تقویت و گسترش روایت های خاص طراحی و اجرا شده اند.

کلیدواژه ها:

جنگ رسانه ای ، اعتراضات ۱۴۰۱ ، فضای مجازی ، دلفی فازی ، تکنیک های رسانه ای