تحول حیات فرهنگی و اجتماعی ایران مطالعه موردی از خلال جنگ جهانی دوم

تحول حیات فرهنگی و اجتماعی ایران در خلال جنگ جهانی دوم (۱۳۱۸–۱۳۲۴ش) را می توان یکی از مقاطع کلیدی در گذار جامعه ایرانی از سنت به مدرنیته دانست. این پژوهش با اتکا به روش تاریخی تحلیلی و بر پایه مطالعات اسنادی و مطبوعاتی، در پی پاسخ به این پرسش است که: حضور متفقین در ایران چگونه موجب بازتعریف ساختار فرهنگی و اجتماعی کشور شد؟ فرضیه پژوهش بر این مبناست که اشغال نظامی ایران و تماس مستقیم با نیروهای بیگانه، اگرچه در سطح سیاسی استقلال کشور را محدود ساخت، اما در سطح اجتماعی و فرهنگی به ایجاد نوعی تحرک ساختاری در نهادهای آموزشی، رسانه ای و سبک زندگی شهری انجامید. تحلیل داده ها نشان می دهد که جنگ جهانی دوم، بستر شکل گیری گفتمان تازه ای از نوسازی فرهنگی و بازآرایی روابط اجتماعی را فراهم آورد؛ گفتمانی که در آن، مفاهیمی چون سواد، نظم شهری، نقش زن در جامعه و مفهوم «ترقی» بازتعریف شدند. درنتیجه، می توان این دوره را نقطه عطفی در تاریخ فرهنگی ایران دانست که گذار از سنت به مدرنیته را شتاب بخشید.

کلیدواژه ها:

جنگ جهانی دوم ، تحولات فرهنگی ، نهادهای اجتماعی ، فرهنگ