<span lang="AR-SA">چالش های حقوقی تجارت بندر بوشهر در دوره قاجار با تکیه بر اسناد کنسولی بریتانیا (<span lang="FA">۱۹۱۱<span lang="FA">–<span lang="FA">۱۹۱۳<span lang="AR-SA">م/ <span lang="FA">۱۲۹۰<span lang="FA">–<span lang="FA">۱۲۹۲<span lang="AR-SA">ش)

این مقاله به بررسی چالش های حقوقی تجارت در بندر بوشهر در واپسین سال های دوره قاجار می پردازد و تمرکز اصلی آن بر اسناد کنسولی بریتانیا در فاصله ۱۹۱۱-۱۹۱۳م (۱۲۹۰-۱۲۹۲ش) است. مسئله اصلی پژوهش، واکاوی ماهیت اختلافات حقوقی تجاری، نحوه مداخله کنسولگری بریتانیا در این دعاوی و تاثیر مناسبات سیاسی زمانه بر شکل گیری و محتوای اسناد کنسولی است. روش پژوهش، تاریخی-تحلیلی با رویکرد سندپژوهی و تحلیل کیفی محتواست. جامعه آماری پژوهش را اسناد کنسولی بریتانیا در بندر بوشهر تشکیل می دهد که در این مقاله، یک سند شاخص سه برگی به صورت مطالعه موردی بررسی شده است. این سند مشتمل بر گزارش هایی درباره دعاوی تجاری، اختلافات گمرکی، مطالبات مالی و نحوه حمایت کنسولگری از اتباع و منافع بریتانیاست. بررسی محتوای سند نشان می دهد که ضعف ساختار حقوقی و قضایی دولت قاجار در بنادر جنوبی، همراه با رقابت های سیاسی و اقتصادی قدرت های خارجی، به ویژه بریتانیا، زمینه تولید و کارکرد چنین اسنادی را فراهم کرده است. یافته های پژوهش حاکی نشان می دهد که اسناد کنسولی افزون بر ارزش اداری و حقوقی، بازتاب دهنده مناسبات نابرابر قدرت و ابزاری برای اعمال نفوذ سیاسی و اقتصادی در ساختار تجارت بندری ایران بوده اند.

کلیدواژه ها:

بوشهر ، تجارت ، قاجار ، کنسولگری ، حقوق