قاعده گزینی در فقه جزایی با رویکرد به مباحث حدود کتاب جواهرالکلام

فقیه در فرآیند پژوهش فقهی در منابع و ادله به گزینش گزاره هایی کلی متضمن حکم شرعی که از قابلیت انطباق بر موارد و مصادیق فراوان دارد، مبادرت می ورزد که می توان از آن به قاعده گزینی یاد کرد. کتاب گران سنگ جواهرالکلام تالیف محمدحسن نجفی از مهم ترین آثار فقهی است که مسائل فقهی مندرج در کتاب شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام تالیف محقق حلی در آن مورد بررسی اجتهادی و تحلیلی قرار گرفته است. صاحب جواهر علاوه بر پژوهش های مساله محور، در برخی مباحث بعضی از قواعد فقهی را گزینش و دیدگاه خویش را به قواعد مستند کرده است. مباحث جزایی وی نیز از این رویکرد برخوردار است. در این نوشتار نحوه گزینش و مستندسازی برخی مباحث حدود به بعضی از قواعد فقهی ارائه شده است. قواعد: «لیس فی الحدود نظره»، «من شهر سیفا فدمه هدر»، «تدرء الحدود بالشبهات»، «الاسلام یجب ما قبله» و «لا کفاله فی الحدود» قواعدی هستند که با امعان نظر در مستندسازی مباحث بر آن ها به روش قاعده گزینی و مستندسازی مباحث به قواعد فقه در کتاب جواهرالکلام دست یافت.

کلیدواژه ها:

قواعد فقه جزایی ، قاعده گزینی ، حدود ، قاعده درء ، جب ، لیس فی الحدود نظره ، من شهر سیفا فدمه هدر ، لاکفاله فی الحدود