واکاوی مشارکت آبخیزنشینان در طرح های آبخیزداری

مشارکت، فرآیندی است که از طریق آن افراد، گروه ­ها و سازمان­ ها نقش فعالی در اتخاذ و اجرای تصمیماتی ایفا می­کنند که به ­طور مستقیم روی آن ­ها تاثیرگذار است. عدم توجه به مشارکت ذی­نفعان و به ­ویژه آبخیزنشینان در اجرای بسیاری از طرح ­های آبخیزداری کاهش انگیزه را در مراحل پس از اجرای طرح ­ها و به ویژه حفاظت از آن ­ها را به دنبال داشته است. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و بررسی و تشریح منابع مرتبط، اقدام به واکاوی مشارکت آبخیزنشینان در طرح ­های آبخیزداری شده است. یافته ­ها نشان داد یک مشارکت همه ­جانبه شامل مشارکت در تصمیم­ گیری، اجرا، سهم بردن از منابع و مشارکت در نظارت و نگهداری از طرح ­ها می باشد. هم چنین موفقیت طرح­ های آبخیزداری درگرو اهداف چندمنظوره آن در سطوح مختلف فنی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی می­ باشد. بهبود عملکرد در طرح­ های آبخیزداری زمانی محقق خواهد شد که آبخیزنشینان به تعیین مشکلات کمک کنند؛ اولویت­ ها را تعیین نمایند؛ فناوری­ ها و سیاست ­ها را انتخاب و نظارت و ارزیابی اثرات را انجام دهند؛ زیرا مشارکت پایدار، سبب ارتقاء توانمندی ها و بهره وری بهینه از تمام امکانات و منابع موجود در حوزه­ های آبخیز می شود. پیشنهاد می­ شود سیاست­ گذاران و مجریان نسبت به ارتقاء سطح آگاهی های عمومی جوامع محلی، بالابردن ظرفیت تشکل های مردمی، ایجاد ساختار مناسب برای جذب حداکثری مشارکت زنان و ایجاد ساختار مناسب برای تشکیل و جذب مشارکت سازمانهای غیردولتی، اقدام­ های جدی صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

آبخیزداری ، آبخیزنشینان ، توسعه پایدار ، مشارکت