<span lang="AR-SA">طراحی و ارزیابی عملکرد کرت فرسایشی با شیب قابل تنظیم تحت بارش شبیه سازی شده

کرت های فرسایشی ثابت، بررسی کنترل شده اثر شیب را محدود می کنند. هدف پژوهش، معرفی کرت فرسایشی با شیب قابل تنظیم، ارزیابی کاربرد آن همراه با باران ساز دلتالب و مقایسه پاسخ هیدرو رسوبی سه کاربری در آبخیز توشن استان گلستان است. بارش با شدت ۸۰ میلی متر بر ساعت به مدت ۳۰ دقیقه روی کرت های سوخته کشاورزی، جنگل پهن برگ و جنگل سوزنی برگ (پنج تکرار برای هر کاربری) اعمال شد؛ ۳۰ درصد تنها شیب اندازه گیری شده بود و نتایج سایر شیب ها صرفا پاسخ مهندسی وابسته به داده مبنا هستند. زمان شروع رواناب، رواناب و رسوب دوره ای، مقادیر کل و زمان رسیدن به ۵۰ درصد پاسخ تجمعی محاسبه شد. برآوردهای مقاوم، بازه اطمینان بوت استرپ ۹۵ درصد، آزمون تصادفی سازی، اندازه اثر کلیف و تحلیل حذف یک کرت به کار رفت. میانه زمان شروع رواناب در کشاورزی، سوزنی برگ و پهن برگ به ترتیب ۱/۱۵، ۳، ۴/۳۷ دقیقه بود. میانه رسوب کل نیز به ترتیب ۱۱۴، ۵/۴۸ و ۶۲ گرم و غلظت رویدادی رسوب ۸/۹۹، ۳/۶۷ و ۵/۳۳ گرم بر لیتر به دست آمد؛ این الگوها در تحلیل پایداری حفظ شدند. شواهد کافی برای تفاوت رواناب کل مشاهده نشد. در تحلیل حساسیت مهندسی لنگرشده در شیب ۳۰ درصد، افزایش شیب به ۴۰ درصد با افزایش ۲۳/۶ درصدی رسوب، افزایش ۴/۳ درصدی رواناب و کاهش ۶/۸ درصدی زمان شروع همراه بود. سامانه، ابزار مناسبی برای آموزش، غربالگری شیب های بحرانی و طراحی آزمایش های فرسایش است.

کلیدواژه ها:

کرت فرسایشی با شیب قابل تنظیم ، آتش تجویزی ، شبیه ساز باران ، رواناب ، تولید رسوب ، فرسایش خاک ، مدیریت آبخیز