بررسی فلسفی ارتباط نفس و بدن در تجربه های نزدیک به مرگ از آغاز تا انجام با تاکید بر دیدگاه صدرالمتالهین

تجربه های نزدیک به مرگ از سوی افراد مختلف که متعلق به پایگاه های عقیدتی و فرهنگی یکسان هم نیستند این سوال را در ذهن ایجاد می کند که آیا بر اساس مبانی حکمت متعالیه و نظرات ملاصدرا می توان چنین ادعاهایی که دست کم شامل سه عنصر اصلی، مفارقت نفس از بدن، زندگی موقت و دارای ادراکات جدید نفس بدون بدن و نهایتا بازگشت نفس به بدن را پذیرفت؟ پژوهش حاضر به روش تحلیلی - توصیفی و با رویکرد کتابخانه ای در پی پاسخ به مسئله بوده است. تحقیقات نشان داد، می توان دو فرضیه را مطرح کرد: یکی آنکه انسان مرگ موقت اخترامی حاصل از آسیب دیدن بدن را تجربه می کند. یعنی به طور کلی نفس علاقه تدبیری به بدن عنصری را از دست می دهد و به صورت موقت در عالم برزخ و با بدن برزخی به سبب تناسخ ملکوتی، زندگی می کند و نهایتا به بدن مادی بازمی گردد. دوم آن که آنچه برای افراد تجربه گر رخ می دهد صرفا به سبب ضعیف شدن علاقه نفس به بدن است و منتهی به مرگ حتی موقت فرد تجربه گر نمی شود. به موجب تضعیف تعلق تدبیری نفس به بدن، بدن امکان همراهی با نفس را در حرکت جوهری از دست می دهد؛ اما نفس که منهای بدن نیز قادر به ادراک است در عالم ادراک سیر می کند و پس از درمان بدن و بازیابی، امکان حرکت به آن بازمی گردد. البته در این اثر، احتمال وقوع هر دو فرضیه به حسب موارد و افراد مختلف ممکن دانسته شده، هر چند ابتنای فرضیه دوم بر مبانی حکمت متعالیه مستحکم تر است.

کلیدواژه ها:

رابطه نفس و بدن ، تجربه های نزدیک به مرگ ، ملاصدرا ، حرکت جوهری ، مرگ اخترامی