ویژگی های سیاست خارجی در برنامه پنجم توسعه

سیاست خارجی مجموعه ای است از هدف ها، جهت گیری ها و ابزارهایی که یک کشور برای دسترسی به منافع ملی در برابر دیگر کشورها، به کارمی گیرد. هدف سیاست خارجی عبارت از فراهم آوردن امنیت است؛ و منظور از آن، طیفی است مشتمل بر وحدت سرزمینی تا توسعه اقتصادی. در سیاست خارجی چهار عامل اصلی وجود دارد: شناخت محیط بین المللی، فراهم سازی استراتژی حافظ منافع ملی، طراحی تاکتیک ها برای پیاده سازی استراتژی، و سازماندهی دیپلمات ها برای پیاده سازی تاکتیک ها. تدوین و اجرای سیاست خارجی به شرایط داخلی، فشارهای خارجی، نوع برداشت زمامداران از سیاست خارجی سایر کشورها، فهم وقایع جهانی، برداشت ذهنی کارگزاران تصمیم گیر از محیط پیرامونی، و دستگاه دیپلماسی کارآمد، بستگی دارد. فرایندهای تاریخ سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، هم مشتمل بر عناصر نمودگر تداوم است، که نشانه ای است از ویژگی پیوست مندانه سیاست خارجی ایران انقلابی؛ و هم، واجد عناصر نمایان گر تغییر است، که به خودی خود، علامت پذیرفتن مصلحت سنجی های زمانه به شمار می آید. نگارنده، با تکیه بر درون مایه پنجمین برنامه پنج ساله توسعه (۱۳۹۴/۱۳۹۰) مصوب دی ماه۱۳۸۹، تلاش می کند نشان دهد که سیاست خارجی ایران، در حال تغییر چهره است.

کلیدواژه ها:

سیاست خارجی ، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران ، برنامه های پنج ساله توسعه ، برنامه پنجم توسعه ، تحول رفتاری ، تغییر گفتمانی