ادغام منطقه ای در آسیا: مطالعه تحلیلی تطبیقی اکو و آ.سه.آن

از زمان جنگ جهانی دوم، مسئله ادغام منطقه ای توجه نظریه پردازان روابط بین الملل را جلب کرده است. سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در ژوییه ۱۹۶۴ تحت عنوان همکاری عمران منطقه ای (آر.سی. دی) تاسیس شد. این سازمان در سال ۱۹۸۰ متعاقب انقلاب اسلامی در ایران منحل شد. اما در ۱۹۸۵ تمامی کشورهای عضو تصمیم گرفتند تا همکاری خود را تحت عنوان اکو دوباره آغاز کنند. بعدها، فروپاشی اتحاد شوروی راه را برای توسعه اکو تا ده کشور عضو باز کرد. در نخستین سال های تشکیل سازمان همکاری عمران منطقه ای، انجمن ملل آسیای جنوب شرقی (آ.سه.آن)که امروزه به عنوان سازمان ادغام منطقه ای موفق شناخته شده است در سال ۱۹۶۷ تاسیس شد. پرسش اساسی که این مقاله مطرح می کند این است که با توجه به اینکه سازمان همکاری عمران منطقه ای (بعدتر اکو) و آ.سه.آن در شرایط نسبتا مشابهی تشکیل شدند، چرا اکو همچنان در مراحل اولیه ادغام قرار دارد در حالی که آ.سه.آن الگوی موفقی از ادغام در آسیا را ایفا کرده است؟ فرضیه اصلی این مقاله این است که اگر چه تشکیل این دو نهاد بر «منطق پیامدها» مبتنی است، آ.سه.آن به ادغام عمیق و هویت مشترک از طریق تاکید بر «منطق اقتضا» دست یافته است، حال آنکه اکو در ایجاد هویت مشترک میان کشورهای عضو خود ناموفق بوده است.

کلیدواژه ها:

منطقه گرایی ، اکو ، روابط بین المللی ، هویت منطقه ای