تاثیر تغییرات اقلیم بر عملکرد اقتصادی کشورهای حوزه منا

زمینه و هدف: تغییرات اقلیم به عنوان یکی از مهم ترین چالش های اقتصاد جهانی، آثار قابل توجهی بر عملکرد اقتصادی کشورها دارد. با این حال، شواهد تجربی مربوط به کشورهای در حال توسعه، به ویژه کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، همچنان محدود و پراکنده است. این در حالی است که این کشورها به دلیل ویژگی های اقلیمی، ساختار اقتصادی و وابستگی بالا به بخش های حساس به آب وهوا، از آسیب پذیری بیشتری برخوردارند. از این رو، هدف این پژوهش، بررسی اثر تغییرات اقلیم بر عملکرد اقتصادی کشورهای حوزه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) است. در این راستا، برای سنجش تغییرات اقلیم، برخلاف بخش قابل توجهی از مطالعات، به جای استفاده از شاخص های ساده و تک بعدی مانند دما یا بارش، از یک شاخص ترکیبی مبتنی بر ناهنجاری دمای سالانه، ناهنجاری بارش سالانه و تغییرات بارش سالانه استفاده شده است. همچنین، برای ارزیابی عملکرد اقتصادی، یک شاخص ترکیبی مبتنی بر متغیرهای کلان اقتصادی شامل رشد تولید ناخالص داخلی، نرخ بیکاری و نرخ تورم طراحی و به کار گرفته شده است. افزون بر این، مخارج سرمایه گذاری، مخارج دولت و درجه باز بودن تجاری نیز به عنوان متغیرهای کنترلی در مدل لحاظ شده اند. روش مورد بررسی: در این مطالعه، اثر تغییرات اقلیم بر عملکرد اقتصادی کشورهای منطقه MENA با استفاده از داده های تابلویی شامل ۱۸ کشور در دوره زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به وجود ناهمگنی های مشاهده نشده و پایدار در میان کشورها (نظیر تفاوت های ساختاری، نهادی و جغرافیایی)، از رویکرد مدل اثرات ثابت استفاده شد. این روش با کنترل اثرات ثابت کشورها، امکان شناسایی اثرات خالص تغییرات اقلیمی بر متغیرهای اقتصادی را فراهم کرد. یافته ها: نتایج حاصل از برآورد مدل ها نشان داد که تغییرات اقلیم تاثیری منفی بر عملکرد اقتصادی کشورهای تحت بررسی داشته است. در حالیکه مخارج سرمایه گذاری، باز بودن تجاری و مخارج دولت اثر مثبتی بر عملکرد اقتصادی داشته اند. بحث و نتیجه گیری: نتایج پژوهش بر اهمیت سیاست های اقتصادی مبتنی بر افزایش تاب آوری در برابر شوک های اقلیمی و همچنین تقویت سرمایه گذاری، گسترش تعاملات تجاری و افزایش مخارج دولت تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیم ، عملکرد اقتصادی ، حوزه منا ، داده های تابلویی.