تاثیر آلودگی صوتی بر عملکرد شناختی دانشآموزان با استفاده از مدل معادلات ساختاری

زمینه و هدف: شواهد علمی نشان می دهد آلودگی صوتی به عنوان یک عامل استرس زای محیطی می تواند موجب اختلال در تمرکز، یادگیری و سایر عملکردهای شناختی شود. کلاس های درس به طور مداوم در معرض منابع مختلف صدا قرار دارند و این امر بر کیفیت فرایند یادگیری دانش آموزان تاثیرگذار است. کودکان و نوجوانان به دلیل آسیب پذیری بیشتر، بیش از بزرگسالان در معرض پیامدهای شناختی ناشی از آلودگی صوتی قرار دارند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آلودگی صوتی محیطی بر عملکرد شناختی دانش آموزان ۱۱ تا ۱۴ ساله با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه، اثر سه نوع صدای محیطی (صدای مکالمه زمینه (همهمه) ،صدای ترافیک و صدای ساختمان سازی) در تراز صوتی ۷۵ dBA، بر عملکرد شناختی ۱۰۰ دانش آموز (۴۶ دختر و ۵۴ پسر) در محیط کلاس درس بررسی شد. عملکرد شناختی دانش آموزان از طریق دو تکلیف حافظه و محاسبات ریاضی ارزیابی شد. داده ها با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل گردید. یافته ها: نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد صدای ساختمان سازی اثر منفی و معناداری بر کارایی (۰۵/۰p<، ۴۹/۴=t، ۵۰/۰-=β)، حافظه (۰۵/۰p<، ۱۳/۸=t، ۵۰۹/۰-=β) و عملکرد محاسباتی (۰۵/۰p<، ۰۱/۱۰=t، ۴۴۳/۰-=β) دارد. در مقابل، صدای مکالمه تنها بر عملکرد محاسباتی اثر منفی و معناداری داشت. (۰۵/۰ p<، ۲۶/۲=t، ۱۲۹/۰-=β)، در حالی که اثر آن برکارایی (۰۵/۰p>، ۱۰۸/۰-=β) و حافظه (۰۵/۰p>، ۰۷۴/۰-=β) معنادار نبود. همچنین صدای ترافیک اثر معناداری بر کارایی (۰۵/۰p>، ۱۰۸/۰-=β)، حافظه (۰۵/۰p>، ۱۱۶/۰-=β) و محاسبات (۰۵/۰p>، ۱۱۸/۰-=β) نداشت. در مجموع، بیشترین اثر منفی مربوط به صدای ساختمان سازی بود و پس از آن صدای مکالمه، درحالی که صدای ترافیک اثر معناداری بر عملکردهای شناختی مورد بررسی نداشت. بحث و نتیجه گیری: یافته ها نشان داد مواجهه با آلودگی صوتی، به ویژه صدای ساختمان سازی، به طور معناداری بر عملکرد شناختی دانش آموزان تاثیرگذار است. این اثر برحسب نوع منبع و ماهیت تکلیف متفاوت است. این امر بیانگر اهمیت مدیریت آلودگی صوتی در محیط های آموزشی در راستای بهبود کارکردهای شناختی است.

کلیدواژه ها:

عملکر شناختی ، آلودگی صوتی محیطی ، صدای ساختمان سازی ، صدای مکالمه (همهمه) ، صدای ترافیک ، مدل یابی معادلات ساختاری ، دانش آموزان.