تحلیل روند پنج ساله الگوی مصرف آنتی بیوتیک ها در ایران (۱۴۰۲–۱۳۹۸) و ارزیابی اثرات اقتصادی و سیاستی مداخلات نسخه نویسی الکترونیک در کاهش مصرف آنتی بیوتیک های گروه تحت پایش (Watch)

هدف: مصرف نامناسب آنتی بیوتیک ها از عوامل اصلی تشدید مقاومت میکروبی و افزایش هزینه های درمان در نظام های سلامت است. هدف این مطالعه، تحلیل روند مصرف آنتی بیوتیک ها در ایران بر اساس طبقه بندی AWaRe طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ و برآورد هزینه مصرف آنتی بیوتیک های گروه تحت پایش (Watch) در سال ۱۴۰۲ است. همچنین، مطالعه با استفاده از سناریوهای مختلف کاهش مصرف گروه تحت پایش، میزان صرفه جویی بالقوه در هزینه های دارویی را برآورد می کند.روش: این مطالعه که از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده های ثانویه ملی است، روند پنج ساله مصرف آنتی بیوتیک ها در ایران طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ بررسی شده است. مصرف داروها بر اساس شاخص های دوز استاندارد روزانه و دوز استاندارد روزانه به ازای ۱۰۰۰ نفر جمعیت در روز و چارچوب طبقه بندی ارائه شده توسط سازمان جهانی بهداشت تحلیل شده و همچنین یک ارزیابی اقتصادی مقطعی برای سال ۱۴۰۲ با تمرکز بر برآورد بار مالی مصرف آنتی بیوتیک های گروه تحت پایش و سناریوهای کاهش مصرف آن ها انجام گرفته است. یافته ها: یافته ها نشان داد مصرف کل آنتی بیوتیک ها طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ روندی افزایشی داشت و در سال ۱۴۰۲ به ۶۵.۵۸ DID رسید. آنتی بیوتیک های تحت پایش با سهم غالب ۵۶درصدی مصرف، از سطح توصیه شده برای دسترسی (Access) فاصله داشتند. تحلیل اقتصادی نشان داد هزینه هر DID در گروه تحت پایش تقریبا دو برابر گروه دسترسی است و اختلاف مالی قابل توجهی ایجاد می کند. سناریوهای کاهش مصرف گروه تحت پایش بیانگر امکان صرفه جویی مالی چشمگیر حتی با اصلاحات محدود بود. نتیجه گیری: الگوی مشاهده شده از منظر مدیریت مصرف منطقی آنتی بیوتیک ها نامطلوب است و می تواند پیامدهای بالقوه بالینی و اقتصادی داشته باشد. اختلاف هزینه ای میان گروه تحت پایش و گروه دسترسی، توجیه اقتصادی روشنی برای اصلاح سیاست های مصرف فراهم می کند و حتی اصلاحات نسبی در ترکیب مصرف می تواند به صرفه جویی های مالی قابل توجهی منجر شود. این یافته ها می تواند مبنایی برای سیاست گذاری مبتنی بر شواهد در جهت مدیریت مصرف آنتی بیوتیک ها و بهینه سازی تخصیص منابع در نظام سلامت کشور قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

طبقه بندی AWaRe ، مصرف آنتی بیوتیک ، سازمان تامین اجتماعی ، مدیریت هزینه