مقدمه: بیماری مزمن کلیه و همودیالیز، با پیامدهای روان شناختی، به ویژه
اضطراب و افسردگی، همراه است که کیفیت زندگی بیماران را کاهش می دهد. با توجه به محدودیت های درمان های دارویی، استفاده از مداخلات مکمل مانند رفلکسولوژی و
طب فشاری مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر رفلکسولوژی و
طب فشاری بر
اضطراب و
افسردگی بیماران تحت
همودیالیز انجام شد.. روش ها: این کارآزمایی بالینی تصادفی سازی شده ی سه گروهی و یک سوکور در سال ۱۴۰۳ در مراکز
همودیالیز دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان انجام شد. تعداد ۹۶ بیمار واجد شرایط به طور تصادفی در سه گروه رفلکسولوژی،
طب فشاری و کنترل قرار گرفتند. مداخلات به مدت ۴ هفته، سه جلسه در هفته اجرا شد. داده ها با پرسشنامه
اضطراب و
افسردگی بیمارستانی (HADS) جمع آوری و با تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر تحلیل شدند. یافته ها: یافته های مطالعه نشان داد هر دو مداخله موجب کاهش معنادار
اضطراب و
افسردگی در طول زمان شدند (۰/۰۵ > P). در متغیر اضطراب، اثر زمان و تعامل زمان × گروه معنادار بود، اما اثر گروه معنادار نبود. در متغیر افسردگی، اثر زمان، گروه و تعامل زمان × گروه معنادار بود و گروه
طب فشاری بیشترین کاهش
افسردگی را نشان داد. نتیجه گیری: رفلکسولوژی و
طب فشاری با اثر تدریجی و تجمعی، وضعیت روان شناختی بیماران را بهبود بخشیدند. این اثر احتمالا با تعدیل سیستم عصبی خودمختار و کاهش پاسخ استرس مرتبط است. با توجه به ایمنی، هزینه پایین و سهولت اجرا، این مداخلات می توانند به عنوان درمان مکمل در کنار مراقبت های استاندارد برای بیماران تحت
همودیالیز مورد استفاده قرار گیرند.