مقدمه: آویشن دنائی به صورت سنتی برای درمان اسهال و کرامپ های شکمی استفاده داشته است ولی تاکنون اثرات آن روی انقباضات روده گزارش نشده است. این مطالعه اثرات ضداسپاسم اسانس و عصاره ی هیدروالکلی آویشن دنایی بر انقباضات عضلات صاف را مورد بررسی قرار داده است تا پتانسیل درمانی آن برای بیماری گوارشی معلوم گردد. روش ها: رات های نر ویستار با با دی اکسیدکربن کشته شدند. قطعه ای از ایلئوم به دقت جداشده و درحمام بافت حاوی محلول فیزیولوژیک تیرود اشباع شده با اکسیژن قرارداده شد و انقباضات توسط فیزیوگراف ثبت گردید. اثرات اسانس و عصاره ی هیدروالکلی آویشن دنائی و آتروپین (کنترل مثبت) بر انقباضات القا شده توسط اسپاسموژن های KCl، استیل کولین و تحریک الکتریکی در ایلئوم رات بررسی شد. همچنین، اثرات این ترکیبات بر ترانزیت روده ای موش های سوری در دوزهای مختلف ارزیابی گردید. یافته ها: اسانس و عصاره ی هیدروالکلی آویشن دنایی هر دو به صورت وابسته به غلظت، انقباضات ناشی از اسپاسموژن ها را مهار کردند. اسانس در مقایسه با عصاره ی هیدروالکلی اثرات ضداسپاسم قوی تری نشان داد. مقدار
IC۵۰ اسانس (غلظتی از دارو که ۵۰ درصد حداکثر اثر مهاری را ایجاد کرده است) برای KCl، استیل کولین و تحریک الکتریکی به ترتیب µg/ml۵/۰±۴/۵، µg/ml۷/۰±۶/۲ و µg/ml۰/۶۴±۳/۸ محاسبه شد. درحالیکه مقادیر
IC۵۰ برای عصاره ی هیدروالکلی آویشن دنائی به ترتیب µg/ml۴۱±۴۰۸، µg/ml۴۷±۳۷۰ و µg/ml ۷۳±۳۱۹ تعیین شد. همانطور که انتظار میرفت آتروپین پاسخ انقباضی ناشی از استیل کولین و تحریک الکتریکی را مهار کرد ولی تاثیری روی انقباضات ناشی از KCl نداشت. در آزمایش ترانزیت خوراک چارکول (mg/kg ۲۰۰، ۱۰۰، ۵۰) در موش سوری، هر دو ترکیب توانستند حرکت روده ای موش های سوری را به طور معنی دار کاهش دهند. نتیجه گیری: اسانس و عصاره ی هیدروالکلی آویشن دنایی اثرات ضداسپاسم قوی و برگشت پذیری بر عضلات صاف نشان دادند. بنابراین بالقوه می تواند برای بیماری های گوارشی همراه با اسپاسم مناسب باشد.