ارتباط کلیوی-دندانی: نکات کلیدی در تشخیص، درمان و چالش های سلامت دهان در بیماری های کلیوی

چکیده زمینه: بیماری مزمن کلیه (CKD) به عنوان یک دغدغه جدی در بهداشت جهانی شناخته می شود و پیوند آن با سلامت دهان، به طور فزاینده ای آشکارتر می گردد. این مقاله مروری روایتی، شواهد کنونی در مورد “ارتباط کلیوی-دندانی” و رابطه دوطرفه بین عملکرد کلیه و سلامت دهان را بررسی می کند. ابتدا این ارتباط را تعریف کرده و سپس تکامل مفهومی آن را از طریق مدل های کلیدی از جمله inflammatory bridging، محور میکروبیوم و نشانگرهای زیستی بزاقی ردیابی می کند و طیف تظاهرات دهانی در بیماران CKD، از بیماری پریودنتال و خشکی دهان گرفته تا استوماتیت اورمیک و تغییر درک چشایی شرح داده می شود. روش های تشخیصی بزاقی و اهمیت غربالگری روتین دهان در مراکز نفرولوژی حایز اهمیت می باشد. ملاحظات درمانی به چالش های مدیریت بیماری پریودنتال، عوارض جانبی داروها و خطرات خاص مرتبط با اقدامات دندانپزشکی در بیماران CKD می پردازد و بر نیاز به همکاری بین رشته ای تاکید می کند. پیامدهای عملی برای ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی، بیماران و سیاست گذاران مورد بحث قرار گرفته و در کنار تاملات انتقادی بر مطالعات موجود، شکاف هایی مانند کمبود مطالعات طولی و نیاز به معیارهای تشخیصی استاندارد را شناسایی می کند. این مقاله مروری بر نیاز مبرم به مدل های مراقبت یکپارچه و تحقیقات پیشرفته برای کاهش عواقب سلامت دهان در CKD و بهبود نتایج کلی بیماران تاکید می کند و از تغییر پارادایم به سمت مراقبت های بهداشتی کلیوی-دندانی جامع و بیمار-محور دفاع می کند

کلیدواژه ها:

CKD ، Nephro-Dental Nexus ، Interdisciplinary Collaboration ، Oral Manifestations ، Dental Considerations ، بیماری مزمن کلیه ، ارتباط کلیوی-دندانی ، همکاری بین رشته ای ، تظاهرات دهانی ، ملاحظات دندانپزشکی