<span lang="AR-SA">از انزوای تحمیلی تا مرجعیت معنوی: تحلیل راهبردهای امام سجاد(ع) در تغییر نگرش جامعه نسبت به اهل بیت(ع) در عصر اموی

واقعه عاشورا، نقطه عطفی در تاریخ اسلام به شمار می آید که پیامدهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی گسترده ای برای جامعه اسلامی، به ویژه اهل بیت(ع) در پی داشت. حکومت اموی با بهره گیری از ابزارهای تبلیغاتی، سرکوب سیاسی و مهندسی افکار عمومی، تلاش کرد اهل بیت(ع) را از جایگاه دینی و اجتماعی خویش خارج سازد و مشروعیت سیاسی خود را تثبیت کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با بهره گیری از منابع تاریخی و حدیثی، به بررسی راهبردهای امام سجاد(ع) در تغییر نگرش جامعه نسبت به اهل بیت(ع) می پردازد. یافته های پژوهش نشان داد که امام سجاد(ع) از طریق بازسازی حافظه عاشورا، ترویج معارف دینی در قالب دعا، تربیت نخبگان فکری، حمایت از محرومان و بازآفرینی سرمایه اجتماعی اهل بیت(ع)، موفق شد زمینه انتقال جامعه اسلامی از فضای اهل بیت ستیزی به سوی مرجعیت معنوی اهل بیت(ع) را فراهم سازد. این راهبردها نه تنها بقای تشیع را تضمین کرد، بلکه مقدمات شکل گیری نهضت علمی عصر امام باقر(ع) و امام صادق(ع) را نیز فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

امام سجاد(ع) ، اهل بیت(ع) ، عصر اموی ، فرهنگ مقاومت ، گفتمان قدرت ، مرجعیت معنوی ، مشروعیت اجتماعی