جریان شناسی تفسیر ظاهری در ادیان ابراهیمی

متون مقدس در ادیان ابراهیمی به عنوان متون مرکزی برای فهم اراده الهی در چارچوب ادیان ابراهیمی شناخته می شوند و تاریخ تفاسیر دینی شاهد تنوع قابل توجهی در روش های تفسیر این متون است. در تاریخ تفاسیر قرآن و عهدین، مکاتب تفسیری گوناگونی ظهور کرده اند که هر کدام با زبانی و روشی خاص به فهم آیات پرداخته اند که از یک سو، هر کدام در بستر و ریشهها و عواملی شکل گرفته و از دیگر سو، هر یک از آنها، آثار تاثیرات خود را بر حوزه اندیشه اسلامی و اهل کتاب بر جای گذاشته است. پژوهه حاضر به بررسی و مقایسه دقیق روش تفسیری با تاکید بر سه محور کلیدی می پردازد: ۱) التزام به ظواهر آیات ؛ ۲) نقش منابع و گرایش ها در تقویت یا تضعیف تفسیرهای ظاهری؛ و ۳) پیامدهای این رویکردها برای فهم مشترک میان مسلمانان، یهودیان و مسیحیان. از طریق مرور مکاتب مختلف و تحلیل نمونه های متون تفسیری، ظاهرگرایی به عنوان رویکردی که بر قراردادهای لفظی و استدلال های عقلانی مبتنی است، ارزیابی می شود. نتیجه ها نشان می دهند که تفاسیر ظاهرگرایانه اگرچه گستره ای وسیع را پوشش می دهند، اما غالبا به عمق مفاهیم توجه کمتری دارند. همچنین، با مقایسه رویکردهای مسلمانان و گرایش های مسیحی و یهودی نسبت به قرآن و عهدین، تفاوت ها و تشابه های تفسیری نمایان می شود و به درک هم سویی ها و تفاوت های میان ادیان کمک می کند.

کلیدواژه ها:

قرآن ، عهد عتیق ، عهدجدید ، تفسیر ظاهری ، دلالت های عقلی