تحلیل گفتمان انتقادی سوره طه بر اساس الگوی جیمز پائول جی

این پژوهش به تحلیل گفتمان انتقادی (CDA) گفت وگوی میان حضرت موسی و خداوند در سوره طه قرآن کریم بر اساس چارچوب تحلیل گفتمان جیمز پل جی می پردازد. با بهره گیری از «وظایف سازنده گفتمان» و «ابزارهای پژوهشی» جی، این مطالعه بررسی می کند که چگونه تعامل الهی–انسانی از طریق زبان، به ساخت هویت ها، روابط، مناسبات قدرت و معانی الهیاتی در یک متن مقدس می انجامد. پژوهش با اتخاذ طرحی توصیفی–تحلیلی و با رویکردی ترکیبی، تحلیل کمی بسامد ویژگی های گفتمانی را با تفسیر کیفی معانی زمینه مند و جهان های انگاشته شده تلفیق می کند.یافته ها نشان می دهد که ساخت هویت و ایجاد رابطه، برجسته ترین وظایف سازنده در گفتمان میان موسی و خداوند هستند که این امر بر محوریت شکل گیری هویت نبوی و اقتدار الهی دلالت دارد. در میان ابزارهای پژوهشی جی، «معانی موقعیتی» و «جهان های انگاشته شده» بیشترین بسامد را دارند که نشان می دهد مفاهیم الهیاتی از طریق معانی وابسته به بافت و الگوهای ضمنی روابط الهی–انسانی منتقل می شوند. تحلیل همچنین نشان می دهد که روابط قدرت نامتقارن اما همراه با رحمت اند و حاکمیت الهی را با پاسخ گویی به دغدغه های انسانی درهم می آمیزند.با به کارگیری چارچوب جامع جی در تحلیل گفتمان قرآنی، این پژوهش میان تفسیر سنتی قرآن و تحلیل زبانی معاصر پیوند برقرار می کند. افزون بر این، با گسترش کاربست تحلیل گفتمان انتقادی به متون دینی، به مطالعات گفتمان انتقادی یاری می رساند و ارزش تحلیلی الگوی جی را در بررسی گفتمان های پیچیده معنوی و الهیاتی نشان می دهد. در نهایت، این تحقیق گفت وگوی میان رشته ای میان زبان شناسی و الهیات را تقویت کرده و به غنای مطالعات انتقادی متون مقدس می افزاید.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان انتقادی ، جیمز پائول جی ، قرآن کریم ، سوره طه ، حضرت موسی ، گفتمان دینی ، ساخت هویت