از مزرعه تا سفره(ابزارها و ظروف نگهداری، تهیه و صرف غذا در ایران قرن هفتم تا نهم هجری)

قلمرو خوراک و بخش های مرتبط با آن در شمار مظاهر مهم و جذاب فرهنگ و تمدن هر سرزمینی و از جمله پهنه ی دیرپا و پرغنای ایران به حساب می آید. در دل این حوزه، تاسیسات مرتبط با مواد غذایی، ابزارهای نگهداری، تهیه و صرف مواد غذایی و غذاها قرار گرفته اند. بسیاری از این ابزارها تا زمان کنونی هم باقی مانده و با همان اسامی در گوشه و کنار کشور مورد استفاده است که کمک زیادی به بازشناخت آنها می کند. ظروف غذایی مرتبط با سفره با تزئینات همراه بود، به ویژه که طبقات بالا و متوسط به آنها اقبال زیادی داشتند. ابزارهای مورد استفاده در مطبخ ها و بر سر سفره دارای تنوع در شکل، اندازه و جنس بودند و علی رغم کمبود شدید اطلاعات می توان از یافته های باستانشناسی برای تکمیل این بخش بهره برد. تکیه بر مواد در دسترس، هزینه مالی و احکام فقهی، مهمترین مولفه های موجود در حوزه ابزارها و لوازم مرتبط با غذا بوده است. اطلاعات موردنیاز این پژوهش به روش کتابخانه ای و بویژه از متون قرون مورد نظر گردآوری شده و سپس به توصیف و تحلیل آن مبادرت شده است.قلمرو خوراک و بخش های مرتبط با آن در شمار مظاهر مهم و جذاب فرهنگ و تمدن هر سرزمینی و از جمله پهنه ی دیرپا و پرغنای ایران به حساب می آید. در دل این حوزه، تاسیسات مرتبط با مواد غذایی، ابزارهای نگهداری، تهیه و صرف مواد غذایی و غذاها قرار گرفته اند. بسیاری از این ابزارها تا زمان کنونی هم باقی مانده و با همان اسامی در گوشه و کنار کشور مورد استفاده است که کمک زیادی به بازشناخت آنها می کند. ظروف غذایی مرتبط با سفره با تزئینات همراه بود، به ویژه که طبقات بالا و متوسط به آنها اقبال زیادی داشتند. ابزارهای مورد استفاده در مطبخ ها و بر سر سفره دارای تنوع در شکل، اندازه و جنس بودند و علی رغم کمبود شدید اطلاعات می توان از یافته های باستانشناسی برای تکمیل این بخش بهره برد. تکیه بر مواد در دسترس، هزینه مالی و احکام فقهی، مهمترین مولفه های موجود در حوزه ابزارها و لوازم مرتبط با غذا بوده است.

کلیدواژه ها:

مطبخ ایرانی ، ظروف نگهداری و انبارسازی ، ظروف پخت غذا ، ظروف غذاخوری