تعلیق اراده در آستانه ی بیداری: تحلیل زیبایی شناختی تابلوی «فراخوانی قدیس متیو» اثر کاراواجو در پرتو نظریه ی تامل بی اراده ی شوپنهاور

بیان مسئله: در نظریه ی زیبایی شناسی آرتور شوپنهاور، «تعلیق اراده» شرط بنیادی تجربه ی زیبایی و ادراک ناب است. با این حال، نسبت میان این مفهوم فلسفی و ساختار دیداری هنر باروک کمتر در پژوهش های میان رشته ای بررسی شده است. تابلوی «فراخوانی قدیس متیو» اثر کاراواجو یکی از نمونه های برجسته ای است که در آن لحظه ی بیداری و آگاهی در بطن یک صحنه ی ایستای بصری بازنمایی می شود؛ لحظه ای که می تواند با مفهوم «تامل بی اراده» نزد شوپنهاور هم تراز شود.هدف پژوهش: هدف این پژوهش تبیین امکان انطباق مفاهیم «اراده»، «بازنمود» و «شناخت ناب» در دستگاه فلسفی شوپنهاور با مولفه های بصری چون نور، سکون و ترکیب بندی در تابلوی کاراواجو است؛ به گونه ای که سازوکار انتقال از آگاهی اراده مند به ادراک ناب در سطح تجسمی آشکار شود.سوال تحقیق: مسئله ی اصلی این است که تجربه ی بیداری و آگاهی در تابلوی «فراخوانی قدیس متیو» چگونه و از چه مسیرهایی می تواند بر اساس نظریه ی «تامل بی اراده» شوپنهاور تفسیر شود؟روش تحقیق: این پژوهش با روش کیفی و رویکرد تحلیل تطبیقی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعه ی کتابخانه ای، بررسی منابع فلسفی و تاریخی، و تحلیل بصری اثر گردآوری شده اند. انتخاب اثر به صورت نمونه ی موردی هدفمند صورت گرفته است و تحلیل نهایی بر مبنای تطبیق عناصر بصری با مفاهیم نظری شوپنهاور انجام شده است.یافته ها و نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که کاراواجو با سازمان دهی دقیق نور مورب، ایجاد تضاد میان تاریکی و روشنایی، و حذف حرکت روایی، شرایطی برای ادراک غیراراده مند فراهم می کند. نور در اثر همچون عامل آگاهی عمل کرده، سکون بدن ها وضعیت تعلیق اراده را مجسم می سازد و مسیر نگاه شخصیت ها فرایند گذار از ادراک حسی به شناخت ناب را نشان می دهد. این تطبیق بیانگر آن است که «فراخوانی قدیس متیو» را می توان نمونه ای از تحقق دیداری نظریه ی زیبایی شناسی شوپنهاور دانست؛ جایی که تجربه ی زیبایی معادل رهایی موقتی از اراده و دست یابی به مشاهده ی ناب است.

کلیدواژه ها:

زیبایی شناسی ، آرتور شوپنهاور ، کاراواجو ، تابلوی فراخوانی قدیس متیو ، تعلیق در آستانه بیداری