نقش تنظیم هیجان در کاهش استرس شغلی آتشنشانان و ارتقای عملکرد آنان در عملیاتهای پرخطر

آتشنشانی از مشاغل پرخطر و پرفشار است که در آن فرد باید همزمان با تهدید جانی، ابهام، کمبود زمان، محرکهای شدید هیجانی و مسئولیت نجات جان دیگران مواجه شود. در چنین محیطی، استرس شغلی فقط یک پیامد روانشناختی نیست، بلکه میتواند از طریق اثرگذاری بر توجه، حافظه کاری، انعطافپذیری شناختی و تصمیمگیری، کیفیت عملکرد عملیاتی را نیز تحت تاثیر قرار دهد. هدف مقاله حاضر بررسی نقش تنظیم هیجان در کاهش استرس شغلی آتشنشانان و تبیین مسیرهای احتمالی ارتقای عملکرد آنان در عملیاتهای پرخطر است. روش پژوهش، مروری تحلیلی و مبتنی بر بررسی و ترکیب یافتههای پژوهشهای معتبر درباره استرس شغلی، تنظیم هیجان، عملکرد شناختی و مداخلات روانشناختی در آتشنشانان است. یافتههای مرور نشان میدهد که ارزیابی شناختی مجدد، پذیرش هیجان، مهارتهای توجهی و استفاده از راهبردهای مقابلهای سازگارانه میتوانند به مدیریت بهتر برانگیختگی هیجانی و حفظ تمرکز کمک کنند؛ در مقابل، سرکوب هیجانی مزمن و دشواری در تنظیم هیجان با پیامدهای نامطلوب روانشناختی همراه است. مطالعه اخیر روی آتشنشانان نیز نشان داده است که بازارزیابی شناختی در موقعیتهای پراسترس از راهبردهای پرتکرار تنظیم هیجان بوده است. همچنین شواهد حاصل از آتشنشانان ایرانی نشان میدهد که استرس شغلی و فرسودگی با برخی شاخصهای عملکرد شناختی ارتباط دارند. بر این اساس، آموزش منظم تنظیم هیجان، تمرینهای سناریومحور، حمایت همتایان و ادغام خدمات سلامت روان در نظام آموزش و عملیات آتشنشانی میتواند بهعنوان بخش مکمل آمادگی حرفهای در نظر گرفته شود. با این حال، برای اثبات رابطه علی مستقیم میان تنظیم هیجان و عملکرد عملیاتی، انجام مطالعات مداخلهای و طولی در جامعه آتشنشانان ایرانی ضروری است.

کلیدواژه ها:

تنظیم هیجان ، استرس شغلی ، آتشنشانان ، عملکرد شغلی ، عملیاتهای پرخطر