تحلیل نیازهای آموزشی آتشنشانان در حوزه سلامت روان و مدیریت فشارهای شغلی

حرفه آتشنشانی به دلیل مواجهه همزمان با خطر جسمی، فشار زمانی، مشاهده صحنههای آسیبزا، شیفتهای نامنظم و مسئولیت مستقیم در قبال جان افراد، از جمله مشاغلی است که سلامت روان کارکنان آن را تحت تاثیر قرار میدهد. هدف مقاله حاضر تحلیل نیازهای آموزشی آتشنشانان در حوزه سلامت روان و مدیریت فشارهای شغلی و ارائه چارچوبی کاربردی برای برنامهریزی آموزشهای پیشگیرانه و حمایتی است. این پژوهش به روش مروری تحلیلی انجام شد و مطالعات فارسی و انگلیسی مرتبط با سلامت روان آتشنشانان، استرس شغلی، اختلال استرس پس از سانحه، فرسودگی شغلی، انگ مراجعه به خدمات روانشناختی و اثربخشی آموزشهای مدیریت استرس و سواد سلامت روان بررسی و ترکیب شدند. شواهد نشان میدهد که نیاز آموزشی آتشنشانان صرفا به یادگیری روشهای مقابله فردی محدود نیست، بلکه باید مجموعهای از مهارتهای شناسایی زودهنگام نشانههای فشار روانی، تنظیم هیجان، مدیریت استرس، خواب و بازیابی، ارتباط و حمایت همکارانه، مقابله با افکار مزاحم و تجربههای پس از حادثه، کاهش انگ و افزایش سواد سلامت روان و شیوه ارجاع مناسب به متخصص را در بر گیرد. مطالعات ایرانی نیز اثربخشی آموزش مدیریت استرس را بر برخی شاخصهای استرس، کیفیت زندگی و فرسودگی شغلی نشان دادهاند. بر این اساس، الگوی آموزشی پیشنهادی باید مرحلهای، مستمر، شغلیمحور، تعاملی و متناسب با فرهنگ سازمان آتشنشانی باشد و آموزش عمومی را با غربالگری، حمایت همتایان و مسیر ارجاع تخصصی پیوند دهد. این رویکرد میتواند به پیشگیری ثانویه، حفظ عملکرد شغلی و تقویت آمادگی روانی آتشنشانان کمک کند.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، آتشنشانان ، استرس شغلی ، مدیریت فشار ، آموزش روانشناختی