پیشبینی فرسودگی شغلی آتشنشانان بر اساس استرس شغلی، تابآوری و حمایت سازمانی

فرسودگی شغلی یکی از مهمترین پیامدهای مواجهه طولانیمدت با الزامات هیجانی، شناختی و سازمانی در مشاغل امدادی است و در آتشنشانی میتواند پیامدهایی فراتر از رفاه فردی داشته باشد؛ زیرا کاهش انرژی، بدبینی شغلی و احساس اثربخشی پایین ممکن است آمادگی عملیاتی، کیفیت تعامل تیمی و ایمنی ماموریت را نیز تحت تاثیر قرار دهد. هدف مقاله حاضر، تبیین ظرفیت استرس شغلی، تابآوری و حمایت سازمانی برای پیشبینی فرسودگی شغلی آتشنشانان و ارائه یک چارچوب مفهومی قابل استفاده در آموزش و مدیریت منابع انسانی است. این مطالعه به روش مروری تحلیلی انجام شد و یافتههای پژوهشهای مستقیم درباره آتشنشانان، مطالعات ایرانی و مرورهای نظاممند اخیر در کنار مدل تقاضاها منابع شغلی تلفیق گردید. شواهد مرورشده نشان میدهد استرس ادراکشده و الزامات سازمانی با فرسودگی شغلی رابطه مثبت دارند، در حالی که تابآوری، مقابله سازگارانه و حمایت سازمانی معمولا نقش محافظتی ایفا میکنند. مرور نظاممند سال ۲۰۲۵ نیز استرس کاری و استرس ادراکشده را از عوامل خطر و تابآوری، حمایت اجتماعی و مقابله پیشنگر را از عوامل محافظتی در برابر فرسودگی آتشنشانان معرفی کرده است. در یک مطالعه روی ۴۸۸ آتشنشان نیز استرس ادراکشده توانست فرسودگی شغلی را پیشبینی کند و مسیرهای غیرمستقیم از طریق خوددلسوزی و مقابله منفی مشاهده شد. شواهد ایرانی نیز رابطه استرس شغلی با فرسودگی و نقش محافظتی تابآوری را تایید میکنند. بر اساس سنتز مطالعات، مدل پیشنهادی مقاله بیان میکند که افزایش استرس شغلی احتمال فرسودگی را بالا میبرد، در حالی که تابآوری و حمایت سازمانی میتوانند با تقویت منابع مقابلهای و کاهش اثر تقاضاهای شغلی، این مسیر را تضعیف کنند. با توجه به غلبه طرحهای مقطعی در ادبیات، روابط مطرحشده در این مقاله بهعنوان الگوهای ارتباطی و نه روابط علی قطعی تفسیر میشوند.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی ، استرس شغلی ، تابآوری ، حمایت سازمانی ، آتشنشانان