بررسی نقش ذهن آگاهی در کاهش اضطراب و افزایش تمرکز آتش نشانان در موقعیت های بحرانی

آتش نشانی از مشاغلی است که کارکنان آن به طور مکرر با تهدیدهای جسمانی، صحنه های دردناک، فشار زمانی، ابهام اطلاعاتی و ضرورت تصمیم گیری سریع مواجه می شوند. استمرار چنین شرایطی می تواند با افزایش برانگیختگی هیجانی، اضطراب، خستگی شناختی و افت ظرفیت توجه همراه شود و در نتیجه بر کیفیت ادراک موقعیت و تصمیم گیری اثر بگذارد. ذهن آگاهی به عنوان توانایی توجه هدفمند به تجربه لحظه حاضر، با رویکردی غیرقضاوتی، یکی از مداخلات مورد توجه برای تنظیم پاسخ به استرس و تقویت خودتنظیمی است. هدف مقاله حاضر بررسی نقش ذهن آگاهی در کاهش اضطراب و افزایش تمرکز آتش نشانان در موقعیت های بحرانی است. این مقاله به روش مرور روایتی تحلیلی و با استفاده از پژوهش های منتشرشده درباره ذهن آگاهی، استرس شغلی، توجه، تاب آوری و سلامت روان آتش نشانان تدوین شده است. شواهد موجود نشان می دهد که آموزش ذهن آگاهی می تواند در برخی گروه ها به کاهش نشانه های اضطراب و بهبود شاخص های تاب آوری کمک کند و در مطالعات اختصاصی آتش نشانان نیز افزایش تاب آوری و برخی شاخص های عملکرد توجه گزارش شده است. با این حال، همه مداخلات کوتاه مدت نتایج یکسانی نداشته اند و یک کارآزمایی پایلوت جدید در سال ۲۰۲۶، با وجود پذیرش مناسب مداخله، تفاوت معناداری در پیامدهای علائم روان شناختی و شاخص های ذهن آگاهی نشان نداد. بنابراین، ذهن آگاهی را باید نه جایگزین خدمات تخصصی سلامت روان، بلکه یکی از ابزارهای مکمل در برنامه جامع آمادگی روانی آتش نشانان دانست. طراحی آموزش های کوتاه، عملی، متناسب با فرهنگ آتش نشانی و قابل اجرا قبل و پس از ماموریت می تواند مسیر مناسبی برای بهره گیری از این رویکرد باشد.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، اضطراب ، تمرکز ، آتش نشانان ، موقعیت بحرانی