بررسی فرهنگ سازمانی حاکم بر سازمانهای آتشنشانی و تاثیر آن بر سلامت روان آتشنشانان

سازمانهای آتشنشانی از جمله محیطهای کاری پرخطر و فشاربالا هستند که در آن کارکنان علاوه بر مواجهه مکرر با صحنههای تهدیدکننده حیات، با فشارهای سازمانی، شیفتهای نامنظم، محدودیت زمانی، مسئولیتپذیری بالا، تعارضهای بینفردی و انتظارات شدید درباره عملکرد و کنترل هیجان مواجهاند. هدف مقاله حاضر بررسی فرهنگ سازمانی حاکم بر سازمانهای آتشنشانی و تبیین مسیرهای اثرگذاری آن بر سلامت روان آتشنشانان است. این پژوهش با رویکرد مروری تحلیلی و با استفاده از مطالعات کمی و کیفی انجامشده درباره آتشنشانان، نیروهای واکنش اضطراری و سلامت روان در محیط کار تدوین شده است. شواهد نشان میدهد که فرهنگ سازمانی از طریق هنجارهای مرتبط با شجاعت، خوداتکایی، مردانگی، حمایت همکاران، سبک رهبری، عدالت سازمانی، اعتماد، محرمانگی و دسترسی به خدمات سلامت روان میتواند بهعنوان عامل خطر یا عامل محافظ عمل کند. فرهنگهایی که در آنها بیان پریشانی روانی نشانه ضعف تلقی میشود، ممکن است کمکخواهی و مراجعه به خدمات تخصصی را به تاخیر اندازند؛ در مقابل، سازمانهایی که گفتوگو درباره سلامت روان را عادیسازی میکنند، حمایت همتایان را توسعه میدهند، به محرمانگی متعهدند و خدمات متناسب با فرهنگ آتشنشانی ارائه میکنند، ظرفیت بیشتری برای پیشگیری از فرسودگی، اختلال خواب و مشکلات روانشناختی دارند. برآیند شواهد نشان میدهد که ارتقای سلامت روان آتشنشانان بدون مداخله در سطح فرهنگ و ساختار سازمانی پایدار نخواهد بود. بنابراین، سلامت روان باید بهعنوان بخشی از ایمنی شغلی، آمادگی عملیاتی و سرمایه انسانی سازمان آتشنشانی تعریف و در سیاستها، آموزشها و رویههای مدیریتی نهادینه شود.

کلیدواژه ها:

فرهنگ سازمانی ، سلامت روان ، آتشنشانان ، استرس شغلی ، حمایت سازمانی