ارائه الگوی اخلاق محور کاربست هوش مصنوعی در تدریس با تاکید بر ساحت اعتقادی اخلاقی و مدیریت کلاس

گسترش سریع ابزارهای هوش مصنوعی در محیط های آموزشی، فرصت های تازه ای برای شخصی سازی یادگیری، تولید محتوای آموزشی، طراحی فعالیت های کلاسی و پشتیبانی از تصمیم گیری معلمان فراهم کرده است؛ با این حال، استفاده بدون ضابطه از این فناوری می تواند با چالش هایی همچون کاهش عاملیت انسانی، نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، تقلب آموزشی، تضعیف ارتباط معلم و دانش آموز و انتقال مسئولیت های تربیتی به فناوری همراه شود. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگویی اخلاق محور برای کاربست هوش مصنوعی در تدریس و تبیین پیوند آن با ساحت اعتقادی اخلاقی و مدیریت کلاس انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و با روش تحلیل مضمون اسناد و منابع علمی انجام گرفت. جامعه پژوهش شامل منابع علمی، پژوهشی، سیاستی و اسناد تحولی مرتبط با هوش مصنوعی، اخلاق حرفه ای معلم، تربیت اخلاقی و مدیریت کلاس بود و ۳۶ منبع فارسی و انگلیسی با نمونه گیری هدفمند انتخاب و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که اخلاق محوری در استفاده آموزشی از هوش مصنوعی بر شش مولفه اصلی شامل مسئولیت پذیری انسانی، حفظ کرامت و حریم خصوصی، عدالت و عدم تبعیض، صداقت علمی، تقویت عاملیت و تفکر انتقادی دانش آموز و حفظ رابطه انسانی در کلاس استوار است. همچنین مشخص شد که ساحت اعتقادی اخلاقی می تواند به عنوان چارچوب ارزشی و مدیریت کلاس به عنوان بستر اجرایی، دو مکمل اساسی برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی باشند. بر اساس یافته ها، الگوی پیشنهادی «انسان اخلاق فناوری» ارائه شد که در آن هوش مصنوعی جایگزین معلم نیست، بلکه ابزار تقویت تصمیم گیری حرفه ای، یادگیری فعال و تربیت اخلاقی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اخلاق آموزشی ، ساحت اعتقادی اخلاقی ، مدیریت کلاس ، تربیت اخلاقی