نقش هوش مصنوعی مولد در تحول فرایند یاددهی–یادگیری؛ از شخصی سازی آموزش تا ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

هوش مصنوعی مولد به عنوان یکی از تحول آفرین ترین فناوری های قرن بیست و یکم، فرایند یاددهی–یادگیری را در ابعاد گوناگون دگرگون ساخته است. این مقاله با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی مولد در تحول فرایند یاددهی–یادگیری، از شخصی سازی آموزش تا ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، به تحلیل نظری و مرور نظام مند پژوهش های بین المللی می پردازد. روش پژوهش از نوع مروری-تحلیلی است و بر پایه بررسی فراتحلیل ها، مرورهای نظام مند و مطالعات تجربی معتبر انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی مولد با اندازه اثر ۰/۹۶۱ بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان تاثیر مثبت و معناداری دارد (Yu et al., ۲۰۲۵). فراتحلیل های انجام شده نشان می دهد که هوش مصنوعی مولد در مقایسه با سایر انواع هوش مصنوعی مانند سیستم های آموزش هوشمند و یادگیری تطبیقی، بزرگ ترین اثر را بر پیامدهای شناختی دارد (Yeo & Lansford, ۲۰۲۵). هوش مصنوعی مولد از طریق شخصی سازی مسیرهای یادگیری، ارائه بازخورد فوری، تقویت تفکر مرتبه بالاتر و پرورش خلاقیت، به یادگیری عمیق و معنادار منجر می شود (Qian, ۲۰۲۵). با این حال، استفاده بدون راهنمایی pédagogیک از این فناوری ممکن است به تنبلی فراشناختی، وابستگی بیش ازحد و کاهش توانایی حل مسئله منجر شود (OECD, ۲۰۲۶). در حوزه مدیریت آموزشی، هوش مصنوعی مولد می تواند فرآیندهای اداری، برنامه ریزی درسی و نظام های ارزشیابی را متحول سازد (OECD, ۲۰۲۶). نتایج این مطالعه می تواند راهنمای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و معلمان در به کارگیری موثر و اخلاقی هوش مصنوعی مولد باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، یاددهی–یادگیری ، شخصی سازی آموزش ، پیشرفت تحصیلی ، تفکر خلاق