طراحی و بازنگری برنامه های درسی با استفاده از هوش مصنوعی مولد: فرصت ها، چالش ها و الزامات اجرایی

هوش مصنوعی مولد در سال های اخیر امکان تازه ای برای تحلیل اسناد آموزشی، تدوین پیش نویس های برنامه درسی و تولید مواد یادگیری فراهم کرده است؛ بااین حال، سرعت و روانی خروجی آن نباید با اعتبار علمی یا تناسب تربیتی اشتباه گرفته شود. این مقاله با هدف تبیین فرصت ها، چالش ها و الزامات اجرایی استفاده از هوش مصنوعی مولد در طراحی و بازنگری برنامه های درسی، مرور تحلیلی اسنادی و غیرتجربی انجام می دهد. اسناد راهبردی یونسکو و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و پژوهش های مروری و مفهومی منتخب درباره هوش مصنوعی در آموزش و مدل های زبانی بزرگ، در چهار محور قابلیت ها، ریسک ها، حکمرانی و چرخه برنامه درسی تحلیل شده اند. فرصت های شناسایی شده شامل تحلیل مقدماتی نیازها و اسناد، تولید گزینه های متنوع برای اهداف و فعالیت ها، بررسی اولیه انسجام، پشتیبانی از دسترس پذیری و تسهیل بازخورد است. در برابر، خطا و توهم محتوایی، سوگیری و بازنمایی نابرابر، مخاطرات حریم خصوصی و مالکیت فکری، نابرابری دسترسی، وابستگی حرفه ای و ابهام پاسخ گویی قرار دارد. مقاله چارچوبی هشت مرحله ای از تعریف مسئله و تعیین سطح خطر تا بازبینی تخصصی، اجرای محدود و تصمیم درباره توسعه یا توقف پیشنهاد می کند. استدلال اصلی آن است که سامانه باید مولد و منتقد اولیه گزینه ها باشد، نه مرجع نهایی تعیین اهداف یا تایید محتوا. تحقق استفاده مسئولانه به سیاست شفاف، داده امن، آموزش انتقادی، مشارکت ذی نفعان، ارزیابی عدالت و نظارت انسانی مستمر نیاز دارد. این چارچوب تحلیلی نسخه ای جهان شمول یا شاهد اثربخشی تجربی نیست و باید متناسب با زبان، قانون و ظرفیت هر نهاد آزموده و اقتباس شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، طراحی برنامه درسی ، بازنگری برنامه درسی ، عدالت آموزشی ، حکمرانی آموزشی.