تاثیر اینترنت بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان در مدرسه

تاثیر اینترنت بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان، یکی از موضوعات بحث برانگیز و چندوجهی در پژوهش های آموزشی معاصر است. هدف این مقاله، بررسی جامع رابطه میان استفاده از اینترنت و عملکرد تحصیلی دانش آموزان مدرسه بر اساس منابع علمی انگلیسی زبان است. پژوهش حاضر با روش مروری-تحلیلی، شواهد حاصل از فراتحلیل ها، مرورهای نظام مند و مطالعات طولی را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که رابطه میان اینترنت و عملکرد تحصیلی به نوع، هدف و بافت استفاده بستگی دارد: استفاده آموزشی از اینترنت با بهبود عملکرد تحصیلی همراه است (r = ۰.۱۲)، در حالی که استفاده سرگرمی و اجتماعی با کاهش عملکرد رابطه منفی دارد (r = −۰.۱۰) و استفاده از بازی های رایانه ای با رابطه منفی قوی تری همراه است (r = −۰.۱۶) (Zhang et al., ۲۰۲۴). همچنین مشخص شد که استفاده از دستگاه های دیجیتال در مدرسه با عملکرد تحصیلی رابطه منفی و استفاده در خانه با عملکرد رابطه مثبت دارد (Zhang et al., ۲۰۲۴). فراتحلیل دیگری نشان داد که اعتیاد به گوشی هوشمند، استفاده از شبکه های اجتماعی و بازی های ویدئویی با عملکرد تحصیلی رابطه منفی کوچک اما معنادار دارند (d = −۰.۰۸۵) (Kus, ۲۰۲۵). مرورهای نظام مند نیز تایید می کنند که استفاده خارج از وظیفه از گوشی هوشمند و شبکه های اجتماعی تقریبا بدون استثنا با عملکرد تحصیلی پایین تر همراه است (Nikkelen et al., ۲۰۲۵). علاوه بر این، شکاف دیجیتال مبتنی بر وضعیت اقتصادی-اجتماعی، دسترسی نابرابر به اینترنت و تفاوت در مهارت های دیجیتال، نابرابری های آموزشی را تشدید می کند (Bani Younes et al., ۲۰۲۶). در زمینه راهبردهای مداخله، پژوهش ها نشان می دهند که سواد دیجیتال، تنظیم هیجانی و راهبردهای میانجی گری والدین می توانند اثرات منفی اینترنت را کاهش دهند (Gentile et al., ۲۰۲۲; Pala & Başbüyük, ۲۰۲۵). نتیجه گیری مقاله آن است که اینترنت به خودی خود نه مضر و نه مفید است، بلکه اثر آن به نحوه، هدف و بافت استفاده بستگی دارد و سیاست گذاری آموزشی باید بر ترویج استفاده آموزشی، تقویت سواد دیجیتال، کاهش شکاف دیجیتال و آموزش مهارت های خودتنظیمی متمرکز شود.

کلیدواژه ها:

اینترنت ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان ، شکاف دیجیتال ، اعتیاد به اینترنت ، سواد دیجیتال