معلم امروز، انسان فردا؛ نقش معلم در ساختن نسلی تاب آور، خلاق و مسئول

در عصر حاضر، با توجه به سرعت تغییرات اجتماعی، علمی و فناوری، جایگاه معلم از صرف انتقال دهنده دانش به شکل دهنده شخصیت و سبک زندگی نسل آینده تغییر یافته است. تربیت نسلی که هم در برابر سختی ها تاب آور باشد، هم در مواجهه با مسائل پیچیده آینده خلاقانه فکر کند و هم در قبال جامعه و محیط زیست مسئول پذیر عمل نماید، از مهم ترین چالش های نظام آموزشی معاصر به شمار می رود. هدف از این مقاله، بررسی و تحلیل نقش معلم در پرورش این سه ویژگی بنیادین در فراگیران و تبیین راهکارهای عملی برای تقویت آن ها است. این مقاله از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی و از نظر روش گردآوری داده ها، از نوع مرور نظام مند و کتابخانه ای (اسنادی) است. یافته های به دست آمده نشان می دهد که نخست، معلم با ایجاد محیطی امن و صبور، الگوسازی رفتاری در مواجهه با چالش ها و طراحی چالش های متناسب با سطح توانایی فراگیران، نقش محوری در پرورش تاب آوری دانش آموزان ایفا می کند. دوم، تغییر نقش معلم از انتقال دهنده اطلاعات به محرک تفکر، طرح پرسش های چالشی و ارزش گذاری بر فرآیند به جای نتیجه، مهم ترین عوامل شکوفایی خلاقیت در محیط کلاسی است. سوم، مشارکت فعال دانش آموز در حل مسائل واقعی، الگوسازی اخلاقی معلم و ایجاد حس تعلق جمعی، موثرترین راهکارهای پرورش مسئولیت پذیری و شهروندی مسئولانه در نسل آینده می باشند. در نتیجه معلم امروز، فراتر از یک انتقال دهنده دانش، نخستین و موثرترین عامل ساختن انسان فرداست. تربیت نسلی تاب آور، خلاق و مسئول، بدون معلمی توانمند، دلسوز و آگاه ممکن نیست و این امر مستلزم بازنگری جامع در نظام تربیت معلم، تغییر نظام ارزش گذاری آموزشی از الگوی نمره محور به فرآیندمحور و حمایت جامعه، خانواده و رسانه ها از جایگاه تربیتی معلم است. سرمایه گذاری بر روی معلم، در واقع سرمایه گذاری بر روی آینده انسان ها و سرنوشت نسل های بعدی است.

کلیدواژه ها:

معلم ، تاب آوری ، خلاقیت ، مسئولیت پذیری ، تعلیم و تربیت ، تربیت نسل.