تحلیل نقش تصاویر فتوگرافیک در تولید دانش پژوهشی در هنرستان ها

در نظام آموزش هنری، تصاویر فتوگرافیک همواره به عنوان ابزاری کمکی برای مستندسازی و نمایش آثار هنری به کار رفته اند، درحالی که پتانسیل معرفت شناختی و پژوهش محور آن ها در هنرستان ها به طور کامل شناسایی و به کار گرفته نشده است. هدف از مقاله حاضر، تحلیل نقش تصاویر فتوگرافیک در فرآیند تولید دانش پژوهشی در هنرستان ها و بررسی ابعاد معرفت شناختی، آموزشی، روش شناختی و چالش های مرتبط با این نقش است. مقاله حاضر از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از نظر روش، با رویکرد مرور و کتابخانه ای انجام شده است. یافته های به دست آمده نشان دادند که تصاویر فتوگرافیک در هنرستان ها در سه لایه ی اساسی عمل می کنند: نخست، در لایه ی معرفت شناختی، تصویر به عنوان محرک پرسش سازی و فرضیه سازی پژوهشی عمل می کند و نوعی «دانش بصری» را تولید می نماید که ریشه در تجربه ی زیسته ی عمل محور هنرستان دارد؛ دوم، در لایه ی آموزشی و روش شناختی، تصاویر فتوگرافیک با تقویت سواد بصری انتقادی، توانایی تحلیل فرم و ترکیب بندی و آشنایی هنرجویان با روش هایی مانند پژوهش بصری، عکاسی مشارکتی و پرتفوی بصری، زمینه ی تولید دانش پژوهشی مستقل را فراهم می سازند؛ و سوم، در لایه ی چالش ها و محدودیت ها، کمبود سواد بصری انتقادی، ضعف در آموزش روش شناسی پژوهش بصری، مسائل اخلاقی مرتبط با عکاسی از نوجوانان و محدودیت های زیرساختی و فناورانه، موانع اصلی در مسیر بهره گیری موثر از تصاویر فتوگرافیک در تولید دانش پژوهشی هستند. در نتیجه تصاویر فتوگرافیک در هنرستان ها فراتر از ابزار مستندسازی، نقشی بنیادین و معرفت شناختی در تولید دانش پژوهشی ایفا می کنند و می توانند هنرستان ها را از فضای صرف مهارت آموزی به محیطی برای پرسشگری، تحلیل بصری و تولید دانش مستقل ارتقا دهند. با این حال، تحقق این پتانسیل مستلزم بازنگری برنامه ی درسی هنرستان ها، گنجاندن واحدهای پژوهش بصری و اخلاق پژوهش تصویری، طراحی کارگاه های عملی عکاسی مشارکتی، ایجاد بانک های داده ی بصری دیجیتال و تقویت همکاری میان هنرستان ها، دانشگاه ها و مراکز پژوهشی هنر است.

کلیدواژه ها:

تصاویر فتوگرافیک ، تولید دانش پژوهشی ، هنرستان ، پژوهش بصری ، سواد بصری ، روش شناسی هنر