چالش های تدریس آرایه های ادبی در کتاب فارسی هفتم و راهکارهای ساده سازی مفاهیم بلاغی برای ذهن دانش آموزان

آرایه های ادبی به عنوان یکی از ارکان اصلی آموزش ادبیات فارسی در دوره متوسطه، نقش بسزایی در پرورش سواد ادبی، تقویت حس زیبایی شناسی و ارتقای مهارت های زبانی دانش آموزان ایفا می کنند. با این حال، تدریس مفاهیم بلاغی و آرایه شناختی در پایه هفتم با چالش های ساختاری، شناختی، روش شناختی و انگیزشی فراوانی همراه است. دانش آموزان این پایه در مرحله ای از رشد شناختی قرار دارند که تفکر انتزاعی هنوز در حال شکل گیری است و درک مفاهیمی مانند استعاره، تشبیه، مجاز و کنایه بدون ساده سازی و بومی سازی، برای آنان دشوار و گاه دافع کننده از یادگیری است. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی، چالش های اصلی تدریس آرایه های ادبی در کتاب فارسی هفتم را شناسایی کرده و راهکارهایی عملیاتی و مبتنی بر مبانی نظری روان شناسی یادگیری و علوم تربیتی برای ساده سازی این مفاهیم ارائه می دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که بهره گیری از روش های چندحسی، بومی سازی مثال ها، استفاده از ادبیات معاصر و نزدیک به جهان نوجوان، یادگیری مشارکتی، داستان سازی و ارزشیابی فرآیندمحور می تواند موانع درک مفاهیم بلاغی را کاهش داده و زمینه درک عمیق تر و پایدارتر را فراهم آورد. در نهایت، برنامه ای پیشنهادی برای تدریس آرایه های ادبی با رویکرد ساده سازی ارائه شده و بر ضرورت بازاندیشی در روش های تدریس ادبیات در دوره متوسطه اول تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

آرایه های ادبی ، بلاغ فارسی ، تدریس ادبیات ، ساده سازی مفاهیم ، دوره متوسطه اول ، روان شناسی یادگیری ، آموزش چندحسی ، ادبیات فارسی.