کاربرد داستان سرایی صوتی تعاملی در مدیریت استرس کودکان دبستانی در شرایط دورکاری والدین و بحران جنگ(یک مطالعه اقدام پژوهی )

شرایط بحران های اجتماعی در کنار دورکاری والدین می تواند زمینه ساز افزایش استرس و ناامنی هیجانی در کودکان دبستانی شود؛ مسئله ای که توجه به مداخلات ساده، کم هزینه و قابل اجرا در محیط خانه را ضروری می سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی داستان سرایی صوتی تعاملی بر کاهش استرس یک دانش آموز دبستانی در چنین شرایطی انجام شد. این مطالعه از نوع اقدام پژوهی با طرح تک موردی بود و مشارکت کننده آن یک دانش آموز پسر ۹ ساله بود که در دوران بحران جنگ و دورکاری والدین، نشانه های قابل توجهی از استرس را تجربه می کرد. مداخله پژوهش شامل اجرای ۸ جلسه داستان سرایی صوتی تعاملی طی چهار هفته بود که در آن کودک به صورت فعال در روند روایت، انتخاب مسیر داستان و بیان احساسات خود مشارکت داشت. داده ها با استفاده از پرسشنامه استرس کودکان، مشاهده ساختاریافته و مصاحبه نیمه ساختاریافته در سه مرحله پیش از مداخله، مرحله میانی و پس از مداخله گردآوری شد. تحلیل داده ها به روش ترکیبی انجام گرفت؛ به طوری که داده های کمی با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل روند و داده های کیفی از طریق تحلیل مضمون بررسی شدند. نتایج بخش کمی نشان داد میانگین نمرات استرس کودک از ۸۰/۳ در مرحله پیش از مداخله به ۱۰/۳ در مرحله میانی و ۴۰/۲ در مرحله پس از مداخله کاهش یافته است که بیانگر یک روند نزولی معنادار در سطح استرس طی دوره مداخله است. یافته های کیفی نیز به استخراج چهار مضمون اصلی شامل تنظیم هیجانی تدریجی، افزایش احساس عاملیت و کنترل، ایجاد احساس امنیت روانی و بهبود تعامل کودک با والدین منجر شد. در مجموع، یافته های پژوهش نشان می دهد داستان سرایی صوتی تعاملی می تواند به عنوان یک مداخله آموزشی روان شناختی اثربخش، انعطاف پذیر و قابل اجرا در شرایط بحرانی، نقش مهمی در کاهش استرس و ارتقای سازگاری هیجانی کودکان ایفا کند و مورد توجه والدین، معلمان و مشاوران مدرسه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

داستان سرایی صوتی تعاملی ، استرس کودکان ، بحران جنگ ، دورکاری والدین ، اقدام پژوهی تک موردی.