تدوین راهبردهای دستیابی به مرجعیت علمی و فناوری مبتنی بر نگاشت نهادی و طراحی نظام تقسیم کار ملی

مرجعیت علمی و فناوری از اهداف کلان سیاست گذاری علمی و تمدنی ایران است که جایگاه ویژه ای در گفتمان رهبری، اسناد بالادستی و برنامه های توسعه کشور دارد. هدف اصلی این پژوهش، تدوین چارچوب تقسیم کار ملی در راستای دستیابی به مرجعیت است. نوع تحلیل در این پژوهش، کیفی با رویکرد تفسیری و سیستمی بود که بر اساس آن، راهبردها و سیاست ها از اسناد بالادستی استخراج و از روش دلفی برای اعتبارسنجی راهبردها و مدل تقسیم کار استفاده شد. کدگذاری محوری اسناد شامل تولید علم نافع و بومی، تعامل هوشمند با جهان، تربیت و نگهداشت نیروی انسانی نخبه، تحول نظام آموزش، پژوهش و نوآوری، پیوند دانشگاه، صنعت و جامعه، ارتقای زیرساخت ها و نظام های پشتیبان، توسعه فرهنگ علم گرایی و اخلاق علمی و نقش آفرینی بین المللی و تمدنی بود. چهار دسته نهاد نیز شناسایی شدند: نهادهای حاکمیتی، که سیاست گذاران کلان و تنظیم گران نظام علم، فناوری و نوآوری هستند، وظیفه تدوین چشم انداز، تعیین اولویت های ملی، تخصیص منابع و نظارت بر اجرای سیاست ها را برعهده دارند. وزارتخانه ها و سازمان های دولتی که بازیگران اصلی در سطح اجرایی هستند، نقش کلیدی در ترجمه سیاست های کلان به اقدامات عملیاتی دارند. نهادهای پژوهش و نوآوری، ستون های اصلی تولید دانش و فناوری محسوب می شوند. نهادهای واسطه ای بین بازیگران اصلی - دانشگاه، صنعت و دولت - قرار می گیرند و با ایجاد شبکه، تسهیل تبادل دانش، تجاری سازی و تامین مالی، شکاف بین تولید دانش و کاربرد اجتماعی-اقتصادی را پر می کنند. به این ترتیب، ادغام اصول مدیریت راهبردی در حکمرانی علم، فناوری و نوآوری، مسیری برای دستیابی به مرجعیت علمی و فناوری است.

کلیدواژه ها:

"برنامه ریزی راهبردی" ، "مرجعیت علمی و فناوری" ، "راهبردهای مدیریتی" ، "نگاشت نهادی" ، "نظام تقسیم کار ملی"