تاثیر انحراف راهبردی بر اجتناب مالیاتی با رویکرد عوامل تعدیل گر مرتبط با محیط ریسک شرکت

هدف این پژوهش بررسی تاثیر انحراف راهبردی بر اجتناب مالیاتی با تاکید بر نقش تعدیل گر عوامل مرتبط با محیط ریسک شرکت شامل محدودیت مالی، مالکیت نهادی و رقابت در بازار محصول است. با تلفیق نظریه نمایندگی و رویکرد مبتنی بر ریسک، فرض می شود که انحراف راهبردی، به عنوان فاصله شرکت از الگوهای متعارف صنعت، سطح عدم اطمینان و ریسک های محیطی را افزایش داده و زمینه ساز رفتارهای فرصت طلبانه مانند اجتناب مالیاتی می شود. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و مبتنی بر داده های گذشته نگر است. جامعه آماری شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و با استفاده از روش حذف سیستماتیک، داده های ۱۲۴ شرکت در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ تحلیل شده است. نتایج حاصل از مدل های رگرسیون پانلی با اثرات ثابت نشان می دهد که انحراف راهبردی اثر مثبت و معناداری بر اجتناب مالیاتی دارد. همچنین، محدودیت مالی و رقابت در بازار محصول این رابطه را تقویت می کنند، در حالی که مالکیت نهادی با ایفای نقش نظارتی، اثر انحراف راهبردی بر اجتناب مالیاتی را تضعیف می کند. این یافته ها اهمیت عوامل نهادی و ساختاری در محیط ریسک شرکت را در شکل گیری رفتارهای مالیاتی آشکار می سازد و می تواند مبنای تصمیم گیری برای سیاست گذاران مالیاتی و نهادهای نظارتی باشد.

کلیدواژه ها:

اجتناب مالیاتی ، انحراف راهبردی ، محیط ریسک